Kripto varlık ya da yüksek getiri vaadiyle yapılan yatırımlarda zararın fark edilmesiyle harekete geçilmesi arasında geçen her gün, paranın izini takip etme ihtimalini azaltır. Bu alanda dosyanın gücü hukuki nitelendirmeden çok, delilin nasıl toplandığına ve hangi mercie hangi sırayla sunulduğuna bağlıdır.
Para İzini Kaybetmeden Toplayın
Delil paketi, olayı kronolojik olarak anlatabilecek biçimde kurulmalıdır. Uygulamada dosyanın omurgasını şu kalemler oluşturur:
- Gönderim yapılan hesapların IBAN bilgisi, dekontlar ve açıklama satırları
- Kripto transferlerinde cüzdan adresleri ile zincir üstü işlem kimlikleri
- Platformdaki hesap ekranları, bakiye görüntüleri ve çekim talebi kayıtları
- Mesajlaşma uygulamalarındaki yazışmalar ve sesli görüşme kayıtlarına dair notlar
- Yatırıma yönlendiren reklam, sosyal medya paylaşımı veya web sayfası arşiv görüntüleri
Ekran görüntüleri tarih ve saat bilgisiyle alınmalı, mümkünse cihazın yedeği bozulmadan saklanmalıdır. Platform kapandığında bu kayıtlar tek dayanak hâline gelir.
Ceza Yolunda Yetkili Merci
Şikâyet, kural olarak suçun işlendiği yer Cumhuriyet başsavcılığına yapılır. Uygulamada mağdur kendi bulunduğu yerdeki savcılığa dilekçesini verebilir; dosya yetkili savcılığa gönderilir. Aynı platformdan zarar gören çok sayıda kişi bulunduğunda, dosyaların birleştirilmesi hem soruşturmanın kapsamını hem el koyma ihtimalini güçlendirir. Elde edilen değerlerin aklanmasına ilişkin iddialar bakımından TCK 282 gündeme gelir; şüpheli işlemlerin bildirim rejimi ise 5549 kapsamında yürütülür. Banka üzerinden yapılan aktarımlarda 5411 çerçevesindeki kayıt ve müşteri tanıma yükümlülükleri, hesap sahibinin tespitini kolaylaştırır.
Hukuk Yolu ve İcra Kabiliyeti
Zararın tazmini için açılacak davada yetki, kural olarak davalının yerleşim yeri ile haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yer mahkemesine göre belirlenir. Yurt dışı merkezli bir platform söz konusuysa, kararın icra edilebilirliği baştan değerlendirilmelidir; Türkiye'de bir hesap, temsilci veya malvarlığı bulunmadığında lehe alınan hüküm pratikte sonuç doğurmayabilir. Bu nedenle çoğu dosyada asıl hedef, paranın geçtiği yurt içi hesaplar ve aracılar üzerinde ihtiyati tedbir ile ihtiyati hacze yönelmektir.
Başvurudan Önce Doğrulanacaklar
Yatırım yapılan kuruluşun faaliyet izni bulunup bulunmadığı, SPK mevzuatı kapsamındaki kripto varlık hizmet sağlayıcılarına ilişkin düzenlemeler ve yetkisiz faaliyet duyuruları üzerinden kontrol edilmelidir. İzinsiz faaliyet tespiti hem ceza dosyasında hem tazminat davasında kusurun ortaya konmasında kullanılır. Vaat edilen getirinin sözleşmeye mi yoksa yalnızca sözlü beyana mı dayandığı da bu aşamada netleştirilmelidir.
Yazı genel bilgilendirme amacı taşır ve her mağduriyet kendi akışıyla değerlendirilir. Transferden sonraki ilk günler kritik olduğundan, belgelerinizi topladıktan hemen sonra bir avukatla dosyanızı gözden geçirmeniz önerilir.