Hesabına erişemeyen kişinin ilk yaptığı şey genellikle bankayı aramaktır; oysa sonucu belirleyen soru, kısıtlamanın kaynağının idari bir tedbir mi yoksa adli bir el koyma kararı mı olduğudur. Bu ayrım yapılmadan yazılan dilekçe çoğu kez ilgisiz bir mercie gider ve dosyada hiçbir sonuç doğurmaz.
İdari Tedbir ile Adli El Koyma Farkı
5549 sayılı Kanun kapsamında şüpheli işlem bildirimi üzerine işlemlerin geçici olarak askıya alınması mümkündür. Buna karşılık soruşturma kapsamında banka hesaplarına el konulması kural olarak hakim kararına dayanır; gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde verilen savcılık kararı ise hakim onayına sunulur. Bankadan alınacak kısıtlama yazısında hangi kurumun ve hangi dosyanın esas alındığı, izlenecek yolu doğrudan belirler.
İtiraz Nereye Yapılır
- Adli el koyma kararına itiraz, kanunda gösterilen itiraz merciine yapılır.
- İtiraz süresi kural olarak kararın öğrenilmesinden itibaren yedi gündür.
- El koymanın kaldırılması talebi soruşturmayı yürüten savcılığa da yöneltilebilir.
- İdari nitelikte bir işlem söz konusuysa idari yargı yolu gündeme gelir.
Yetki: Soruşturmayı Yürüten Yer
Dosya hangi Cumhuriyet başsavcılığında ise talep ve itirazlar da o yer üzerinden yürür. Kişinin ikamet ettiği yerdeki adliyeye verilen dilekçeler ilgili yere gönderilir; bu gönderme süre bakımından koruyucu olsa da uygulamada gecikme yaratır. Aynı kişiye ilişkin birden fazla ilde soruşturma varsa birleştirme talebi ayrıca değerlendirilmelidir.
Savunma Dosyasının Kurulması
Kripto varlık alım satımı, döviz transferi veya yüksek tutarlı havale nedeniyle hesabı etkilenen kişilerin en güçlü aracı, paranın kaynağını gösteren kesintisiz belge zinciridir. Gelirin beyanı, platform işlem dökümü, sözleşme ve fatura kayıtları tarih sırasıyla sunulduğunda işlemin niteliğine ilişkin tereddüt azalır. TCK 282 kapsamındaki isnadın unsurlarının tartışılabilmesi için öncül suç iddiasının somutlaştırılması talep edilmelidir.
Zaman Yönetimi
- Kısıtlamanın dayanağı bankadan yazılı olarak istenir.
- Karar örneği için dosya inceleme talebi yapılır.
- İtiraz süresi öğrenme tarihine göre hesaplanır.
- Kaldırma talebi, belge sunumuyla birlikte verilir.
Bu bilgiler genel niteliktedir; her dosyanın gizlilik kararı ve kapsamı farklıdır. Hesap kısıtlamasıyla karşılaşıldığında vakit kaybetmeden hukuki destek alınması önerilir.