Hesabına erişemeyen bir kişinin en sık yaptığı hata, blokenin kaynağını tespit etmeden bankaya dilekçe yazmak ve haftalar kaybetmektir. 5411 ve 5549 çerçevesinde yürüyen işlemler ile CMK kapsamında verilen el koyma kararları farklı mercileri ve farklı süreleri ilgilendirir. Bu rehber, blokenin türünü ayırt etmekten itiraz yolunun seçilmesine kadar olan zinciri ele alır.
Önce Blokenin Kaynağını Tespit Etmek
Uygulamada birbirine karıştırılan üç ayrı durum vardır: bankanın kendi risk politikası kapsamında uyguladığı kısıtlama, mevzuat gereği işlemin ertelenmesi ve bir soruşturma dosyası kapsamında verilmiş adli karar. Hangisinin söz konusu olduğu belirlenmeden yapılan başvuru, yanlış mercie yöneltilmiş sayılır ve sonuç doğurmaz. Bu nedenle ilk adım, bankadan yazılı bilgi talep etmek ve kısıtlamanın dayanağının sorulmasıdır.
Yanlış Mercie Başvurmanın Maliyeti
- Adli bir karara dayanan kısıtlamada bankaya yapılan başvuru süre kazandırmaz
- Soruşturma dosyasına erişim için müdafi veya vekil sıfatının kurulması gerekir
- Kısıtlama kararına itirazın süresi karardan haberdar olma tarihine bağlanır
- Aynı konuda birden fazla mercie yapılan başvurular dosyayı dağıtır
- Şikâyet dilekçesinin genel ifadelerle yazılması inceleme süresini uzatır
Fon Kaynağını Belgelendirmek
- Hesaba giren tutarların kaynağı tarih sırasına göre listelenir.
- Her giriş için sözleşme, fatura, bordro veya satış belgesi eşleştirilir.
- Kripto varlık alım satımı varsa platform işlem geçmişi ve cüzdan adresleri ayrı dosyalanır.
- Üçüncü kişilerden gelen transferlerde gönderenle olan hukuki ilişki açıklanır.
- Nakit hareketleri varsa çekim ve yatırma dekontları kronolojik olarak sunulur.
İtiraz Dilekçesini Kurmak
İtirazda salt mağduriyet anlatımı yeterli olmaz; kısıtlamanın ölçülülük ilkesine aykırı olduğu, hesaptaki tutarın soruşturma konusu işlemle bağlantısız olduğu ve geçim ile ticari faaliyetin fiilen durduğu somut belgelerle gösterilmelidir. Kısmi çözüm talebi, yani hesabın tamamı yerine belirli bir kısmının serbest bırakılması, uygulamada daha savunulabilir bir taleptir.
Süreç Boyunca İzlenecek Takvim
Bankaya yazılan dilekçenin tarihi, alınan cevabın tarihi, adli mercie yapılan başvurunun tarihi ve itiraz sürelerinin son günü tek bir tabloda tutulmalıdır. Blokenin uzaması halinde doğan zararların ayrıca hesaplanması, sonraki aşamada ileri sürülecek talepler bakımından hazırlık sağlar.
Buradaki bilgiler genel niteliktedir. Kısıtlamanın dayanağı ve soruşturmanın kapsamı izlenecek yolu tümüyle değiştirebileceğinden, başvurudan önce bir avukatla değerlendirme yapılması önerilir.