Hesabına veya kripto varlığına erişimi kesilen kişilerin ilk tepkisi genellikle bankayla tartışmak olur; oysa çözüm, kısıtlamanın kaynağını doğru tespit etmekten geçer. 5411, 5549, SPK'nın kripto varlık düzenlemeleri ve TCK'nın aklama hükümleri ekseninde bu rehber, delil paketleme yöntemini ve idari yol ile ceza dosyası arasındaki ayrımı anlatıyor.
Önce Kısıtlamanın Kaynağını Belirleyin
Erişim engelinin kaynağı birden fazla olabilir: bir soruşturma kapsamında verilmiş koruma tedbiri, idari nitelikte bir tedbir kararı ya da kuruluşun kendi risk politikası. Bu üçü için izlenecek yol tamamen farklıdır. Yanlış mercie yapılan başvuru yalnızca zaman kaybettirmez, dosyada eksik anlatım izlenimi de bırakır.
- Kuruluştan alınacak yazılı bildirim veya işlem kaydı
- Varsa dosya numarası ve kararı veren makamın adı
- Kısıtlamanın kapsamı: tüm hesap mı, belirli tutar mı, belirli işlem türü mü
- Kısıtlamanın başladığı tarih ve varsa süresi
Fon Kaynağı Dosyası Nasıl Hazırlanır
Sürecin merkezinde tek bir soru vardır: bu paranın kaynağı nedir. Cevabın sözle değil, kesintisiz bir belge zinciriyle verilmesi gerekir. Paketleme yapılırken her giriş için kaynak, her çıkış için gerekçe gösterilmelidir.
- İlgili döneme ait tüm hesap hareketlerini kronolojik tek tabloda toplayın.
- Her önemli girişin karşısına dayanağını yazın: maaş bordrosu, satış sözleşmesi, tapu, fatura, miras belgesi.
- Nakit hareketleri ayrı işaretleyin; açıklanamayan nakit dosyanın en zayıf noktasıdır.
- Üçüncü kişilerden gelen transferler için o kişiyle aranızdaki ilişkiyi belgeleyin.
- Kripto işlemlerinde borsa hesap dökümü, cüzdan adresleri ve transfer kayıtlarını zincir halinde sunun.
Kripto Tarafında Ek Zorluklar
Kripto varlıklarda işlem izlenebilir olsa da, işlemin arkasındaki iktisadi gerekçe belgelenmedikçe izlenebilirlik tek başına yeterli olmaz. Platform üzerinden yapılan alım satımlarda dosyaya eklenmesi gereken asıl belge, fiat girişinin ve çıkışının kaynağını gösteren banka kayıtlarıdır. Şahıslar arası yapılan alım satımlarda ise karşı tarafın kimliği ve anlaşma metni önem kazanır.
İdari Başvuru mu, Ceza Dosyasına Odaklanmak mı
Kısıtlama bir soruşturmaya bağlıysa, asıl mücadele o dosyada verilir ve tedbire itiraz yolu kullanılır. Kısıtlama idari nitelikteyse, işlemin dayanağını sorgulayan bir başvuru ve gerektiğinde yargı yolu gündeme gelir. İki durumda da hazırlanan fon kaynağı dosyası aynıdır; değişen, sunulacağı makamdır.
Süreç uzadığında ticari faaliyetin durması ayrı bir zarar doğurur. Bu zararın da tarih ve rakamla kayıt altına alınması, ileride yapılacak değerlendirmeler için önemlidir.
Genel Uyarı
Mali suçlar alanında yapılan her açıklama dosyada kalıcı iz bırakır; hazırlıksız verilen beyanlar sonradan düzeltilemez. Bu metin genel bilgilendirme amaçlıdır. Erişiminiz kısıtlandıysa, beyan vermeden önce dosyanızı bir hukukçuyla birlikte hazırlamanız güçlü biçimde önerilir.