Haciz konulduktan sonra dosyanın satış aşamasına gelmesi, borçlu açısından itiraz imkânlarının bittiği anlamına gelmez; ancak bu aşamada ileri sürülebilecek iddiaların çerçevesi daralır ve süreye bağlı şikâyet yolu öne çıkar. İİK ve HMK ekseninde yürüyen bu süreçte, satışın durdurulmasını sağlayan şey duygusal gerekçeler değil, işlemin usule aykırılığını gösteren somut kayıtlardır.
Satış Sürecinde Hangi İşlemler Denetlenebilir
Uygulamada borçlunun en sık dayandığı başlıklar; kıymet takdirinin gerçek değeri yansıtmaması, satış ilanının usulüne uygun tebliğ edilmemesi, taşınmazın niteliğinin kayıtlara yanlış geçirilmesi ve haczedilemeyecek bir malın satışa konu edilmesidir. Bunların her biri farklı bir mercie ve farklı bir süre içinde ileri sürülür; hepsini tek dilekçeye yığmak, incelemenin dağılmasına yol açar.
Kıymet Takdirine İtirazın Delili
Kıymet takdiri raporuna itiraz edilirken raporun neden düşük olduğunu ortaya koymak gerekir. Bunun için taşınmazın bulunduğu bölgedeki emsal satış bilgileri, imar durumu, kat irtifakı veya kat mülkiyeti kurulup kurulmadığı, üzerindeki şerhler ve fiili kullanım durumu bir arada sunulmalıdır. Raporun düzenlendiği tarih ile satış tarihi arasında uzun bir süre geçmişse, değerin güncelliğini yitirdiği ayrı bir başlık olarak işlenebilir.
Tebligat ve Usul Denetimi
Satış sürecinde en çok kayba yol açan konu tebligattır. Borçlunun adresinde bulunamaması halinde yapılan işlemler, tebligat mevzuatının aradığı araştırma adımlarına uygun yürütülmemişse, sonraki bütün işlemler tartışmalı hale gelir. Bu nedenle dosyadaki tebligat parçalarının tarih sırasıyla dizilmesi, hangi adrese, kime ve hangi şerhle teslim edildiğinin tabloya dökülmesi önerilir. Kurum kayıtlarıyla çelişen bir şerh, tek başına şikâyetin dayanağı olabilir.
Haczedilmezlik ve Aile Konutu Başlıkları
Maaş üzerindeki haczin sınırı, ev eşyasının durumu veya konutun aile konutu niteliği taşıması gibi başlıklar süresi içinde ileri sürülmediğinde sonuç doğurmaz. Bu iddialar için bordro, ikametgâh kayıtları, tapu şerhi ve fiili oturuma ilişkin belgeler önceden hazırlanmalıdır. İddianın geç ileri sürülmesi, esasen haklı bir talebin dahi incelenmeden reddedilmesine yol açar.
Alacaklıyla Anlaşmak Ne Zaman Mantıklı
Satış tarihi yaklaştıkça alacaklının taksitlendirmeye yanaşma ihtimali artar. Ancak yapılan ödeme taahhüdünün kapsamı, dosya borcunun tamamını mı yoksa asıl alacağı mı içerdiği ve taahhüde uyulmaması halinde doğacak sonuçlar net biçimde yazılmalıdır. Görüşmeler sürerken şikâyet sürelerinin işlemeye devam ettiği unutulmamalı; anlaşma ihtimali, satışın durdurulması için gereken başvurunun ertelenmesine gerekçe yapılmamalıdır.
Bu rehber genel bilgi sunar ve her icra dosyasının seyri farklıdır. Satış aşamasındaki bir dosyada süreler çok kısa işlediğinden, işlem tarihlerini gösteren belgelerle birlikte hızlıca hukuki değerlendirme almanız yararınıza olacaktır.