Bir icra dosyasında haciz aşamasına gelinmişse, borçlu açısından en kritik soru şudur: itiraz edilecek şey ödeme emrinin kendisi mi, yoksa haciz sırasında yapılan işlemin usulü mü? Bu ayrım yapılmadan yazılan dilekçeler çoğu zaman doğru mercie ulaşmaz ve süre tükenir.
İtirazın Yönünü Doğru Belirlemek
İlamsız takipte ödeme emrini tebliğ alan borçlu, borca, faize veya imzaya itirazını icra dairesine bildirir; bu itiraz takibi kendiliğinden durdurur. Buna karşılık haciz sırasındaki bir usulsüzlük, örneğin haczedilemez malın listeye alınması, icra mahkemesine şikâyet yoluyla taşınır. Üçüncü kişinin mala sahiplik iddiası ise istihkak prosedürüne aittir. Aynı olayda bu üç yolun ikisi birden gündeme gelebilir; bu nedenle ilk iş, tebliğ evrakının ve haciz tutanağının satır satır okunmasıdır.
Yedi Günlük Pencereyi Yönetmek
İİK, ödeme emrine itiraz ve icra mahkemesine şikâyet için kısa süreler öngörür. Uygulamada süre kaybı çoğunlukla hesap hatasından değil, tebligatın geç fark edilmesinden doğar. Bu nedenle şu üç tarih tek bir tabloda tutulmalıdır: tebliğ tarihi, haciz tutanağı tarihi ve öğrenme tarihi. Tebligatın usulsüz yapıldığı düşünülüyorsa, öğrenme tarihi ayrıca ispatlanacak bir olgudur ve buna ilişkin kayıtlar (kapı notu, komşu beyanı, adres kayıt bilgisi) baştan toplanmalıdır.
İtirazdan Sonra Ne Olur
- İtiraz üzerine takip durur; alacaklı bu kez itirazın kaldırılması veya iptali yoluna gider.
- Alacaklının elindeki belgenin niteliği, hangi yolun açık olduğunu belirler.
- Borçlu bu ikinci aşamada savunmasını yalnızca tekrar etmez; alacağın dayanağını hedefleyen belgeleri sunar.
- Kötü niyetli itiraz iddiasına karşı tazminat riski de değerlendirilir.
Uzlaşma ile Dava Arasındaki Hesap
Haciz aşaması, tarafların gerçek pazarlık gücünü ilk kez gördüğü andır. Borçlu için mal kaybı ve masraf yükü, alacaklı için tahsil süresi belirsizdir. Bu nedenle taksitle ödeme taahhüdü veya haricen anlaşma seçeneği, dava masrafı ve olası vekâlet ücretiyle birlikte sayısal olarak karşılaştırılmalıdır. Taahhüdün ihlali ayrı bir yaptırım doğurabileceği için, altına imza atılan metnin ödeme kapasitesiyle uyumlu olması gerekir.
Dosya Kapanmadan Son Kontrol
- Tebliğ evrakının tarih ve şerhleri okundu mu?
- Haczedilemez mal ve maaş haczi oranı denetlendi mi?
- Üçüncü kişiye ait mal varsa istihkak yolu değerlendirildi mi?
- Ödeme yapıldıysa dosyaya bildirimi yapıldı mı?
Buradaki açıklamalar yol gösterici niteliktedir; her icra dosyasının takip türü, belge yapısı ve tebligat geçmişi sonucu değiştirebilir. Kendi dosyanız için adım atmadan önce evraklarınızla birlikte bir hukukçuya danışmanız yerinde olur.