Banka hesabına ya da kripto varlık hesabına erişimin bir sabah kapanması çoğu zaman kişinin kendisine değil, para akışının bir halkasına yönelen şüpheden kaynaklanır. Bu rehber, MASAK kaynaklı bloke ile savcılık soruşturmasını birbirinden ayırarak itiraz ve başvuru adımlarını sırasıyla ele alır.
Önce Blokenin Dayanağını Ayırt Edin
Uygulamada üç ayrı işlem aynı adla anılır: 5549 sayılı Kanun kapsamında işlemin geçici olarak durdurulması, soruşturma kapsamında savcılık talebiyle verilip hâkim onayına tabi olan elkoyma tedbiri ve bankanın 5411 sayılı Kanun ile kendi iç mevzuatına dayanarak uyguladığı müşteri kaynaklı kısıtlama. Üçünün muhatabı, itiraz mercii ve süre rejimi farklıdır. İlk yapılacak iş bankadan işlemin dayanağını yazılı olarak istemek, alınamıyorsa soruşturma dosyasının varlığını sorgulamaktır. Dayanak bilinmeden yazılan dilekçe çoğu kez yanlış makama düşer ve dosya haftalarca hareketsiz kalır.
Başvuru Dosyasının Omurgası
Bloke kararlarında belirleyici olan hukuki argüman değil, paranın kaynağının belgeyle anlatılabilmesidir. Dosyaya şunlar konulmalıdır:
- Hesaba giren tutarların kaynağını gösteren sözleşme, fatura, ücret bordrosu veya satış belgeleri
- Kripto tarafında borsa hesap özeti, cüzdan adresleri ve transfer zincirinin tarihli dökümü
- Şüpheli görülen işlemin ticari mantığını açıklayan kısa bir kronoloji
- Blokenin doğurduğu somut zarar: vadesi gelen kredi taksiti, personel maaşı, ihracat taahhüdü
Kronoloji ile belge listesinin numaralandırılarak eşleştirilmesi, dosyayı inceleyen kişinin aynı gün karar verebilmesini kolaylaştırır.
Savcılık Aşamasında Hangi Talep Yazılır
Genellikle hesabın tamamının kapalı kalması gerekmez. Tedbirin şüpheli görülen tutarla sınırlandırılması, geri kalan bakiyenin serbest bırakılması ve ölçülülük ilkesi ekseninde kısmi çözüm talebi yazılabilir. Elkoyma kararı varsa itiraz sulh ceza hâkimliğine yapılır ve süre tebliğ ya da öğrenme tarihinden işlemeye başlar. TCK 282 kapsamındaki bir isnat söz konusuysa öncül suç bağlantısının somutlaştırılmadığı, tek başına yüksek hacimli işlem yapmanın aklama iradesi göstermediği savunması dosyanın merkezine yerleştirilir.
Uzlaşma Beklentisi Süre Kaybettirebilir
Aklama ve terörün finansmanı isnatları uzlaştırma kapsamında değildir; bankayla görüşerek sorunun kendiliğinden çözüleceği beklentisi çoğu dosyada yalnızca zaman kaybına yol açar. Buna karşılık ticari alacağın karşı tarafla sulhen tasfiyesi, blokeye konu işlemin arka planını sadeleştirdiği ölçüde soruşturmaya olumlu yansıyabilir. Bu nedenle görüşme trafiği yürütülürken itiraz ve dava takvimi ayrı bir kalemde işletilmeli, uzlaşma ihtimali başvuru sürelerini ertelemenin gerekçesi yapılmamalıdır.
Buradaki açıklamalar genel nitelikte olup her hesap blokesi kendi belge düzeni içinde değerlendirilir. Kararın dayanağı ve tutar aralığına göre izlenecek yol değiştiğinden, dosyanızın ayrıntısını bir hukukçuyla birlikte gözden geçirmeniz yerinde olur.