Elinize bir ödeme emri ulaştığında en kritik unsur, borcun haklı olup olmadığı değil, ne kadar süreniz kaldığıdır. İcra ve İflas Kanunu'na dayanan ilamsız takipte ödeme emrine itiraz süresi tebliğden itibaren yedi gündür ve bu süre kaçırıldığında takip kesinleşerek haciz aşamasına geçer. Bu rehber, sürenin nasıl yönetileceğini ve itirazın nasıl kurulacağını konu alır.
Ödeme Emri Elinize Geçtiği Gün
İlk yapılacak iş, tebliğ zarfı üzerindeki tarihin ve tebliğ şeklinin kaydedilmesidir. Tebligatın kapıya yapıştırma yoluyla veya adreste bulunmama şerhiyle yapıldığı hallerde, tebliğin usulüne uygun olup olmadığı ayrıca sorgulanmalıdır; çünkü usulsüz tebligat, sürenin başlangıcını değiştirebilir. Takip dosyasının tarafları, dayanağı ve talep edilen kalemler aynı gün dosyadan görüntülenmelidir.
İtirazın Kapsamını Doğru Belirlemek
İtiraz, tek bir cümleyle borcun tamamına yöneltilebileceği gibi, kalem kalem de yapılabilir. Uygulamada karşılaşılan kalemler şunlardır:
- Borcun tamamına itiraz; borcun hiç doğmadığı veya ödendiği iddiası.
- Kısmi itiraz; kabul edilen tutarın açıkça gösterilmesi gerekir, aksi halde sonuç doğurmayabilir.
- Faize ve faiz oranına itiraz; ayrıca ve açıkça belirtilmediğinde ileri sürülmemiş sayılabilir.
- İmzaya itiraz; senede dayalı takiplerde ayrı ve açık şekilde yapılmalıdır.
- Yetkiye itiraz; esasa ilişkin itirazla birlikte ve usulüne uygun sırayla ileri sürülmelidir.
İtirazdan Sonra Açılan İki Yol
Süresinde yapılan itiraz takibi durdurur. Bundan sonra hareket sırası alacaklıdadır ve önünde iki seçenek bulunur: itirazın kaldırılması yoluna başvurmak ya da genel mahkemede itirazın iptali davası açmak. Hangi yolun seçildiği borçlu açısından da önemlidir, çünkü ispat düzeni ve savunma imkânları bu tercihe göre değişir. Bu nedenle itiraz dilekçesi yazılırken, ileride hangi belgelerin gösterileceği baştan planlanmalıdır.
Yedi Gün Geçtiyse Kalan İhtimaller
Süre kaçırılmışsa dosya kapanmaz. Elde olmayan bir engel nedeniyle süresinde itiraz edilememişse gecikmiş itiraz yolu, borç olmadığı halde ödeme yapılmışsa istirdat davası, takibin dayanağına ilişkin ağır sakatlıklarda ise menfi tespit talebi gündeme gelebilir. Bu yolların her birinin kendine özgü koşulları ve süreleri bulunduğundan, gecikme fark edilir edilmez hareket edilmelidir.
Takibi Sulh ile Kapatma Kararı
Alacaklının taksit teklifi geldiğinde, ödeme planının dosya üzerinden mi yoksa harici protokolle mi yapılacağı belirlenmelidir. Haczin kaldırılması, dosyanın işlemden kaldırılması ve masraf-vekâlet ücreti kalemlerinin kim tarafından karşılanacağı yazılı olarak netleştirilmediğinde, ödeme yapılmasına rağmen takip canlı kalabilir.
Bu metin yalnızca genel bilgi sunar; takip türü, dayanak belge ve tebligatın niteliği sonucu değiştirebilir. Yedi günlük süre kısa olduğundan, ödeme emri tebliğ edildiğinde vakit kaybetmeden hukuki destek alınması önemlidir.