Banka hesabına erişimin aniden kapanması, çoğu zaman hangi kararla ve hangi kurum tarafından yapıldığı belli olmadan öğrenilir. 5411 ve 5549 sayılı Kanunlar, SPK'nın kripto varlıklara ilişkin düzenlemeleri ve TCK'nın aklama suçuna ilişkin hükümleri ekseninde yürüyen bu dosyalarda ilk hata, blokenin kaynağı belirlenmeden dilekçe yazmaktır. Yanlış merciye yapılan başvuru hem zaman hem de itiraz süresi kaybettirir.
Blokenin Kaynağını Belirlemek
Uygulamada birbirinden çok farklı üç durum aynı isimle anılır. Birincisi, bankanın kendi risk politikası veya müşterini tanı yükümlülüğü kapsamında uyguladığı geçici kısıtlamadır. İkincisi, şüpheli işlem bildirimi sonrasında işlemin ertelenmesi kararıdır. Üçüncüsü, bir soruşturma kapsamında verilen ve hesaptaki değere yönelen adli el koyma kararıdır. Her birinin muhatabı ve itiraz yolu ayrıdır; bu nedenle önce bankadan blokenin dayanağının yazılı olarak sorulması gerekir.
Yanlış Mercie Yapılan Başvurunun Maliyeti
Adli bir el koyma kararı varken bankaya yapılan yazışmalar sonuç doğurmaz; buna karşılık kararın öğrenildiği tarihten itibaren işleyen itiraz süresi işlemeye devam eder. Tersi durumda, banka kaynaklı bir kısıtlama için hâkimliğe yapılan başvuru da usulden reddedilir. Bu ayrım yapılmadan geçirilen her gün, itiraz hakkının fiilen daralması anlamına gelir.
Paranın Kaynağını Anlatan Dosya Kurmak
Bu tür dosyalarda savunma, iddiayı reddetmekten çok para akışını anlaşılır biçimde göstermeye dayanır. Dosyada şu unsurlar bir arada bulunmalıdır:
- Gelirin kaynağını gösteren bordro, fatura veya sözleşmeler
- Tartışmalı transferin karşı tarafıyla ilişkiyi açıklayan yazışmalar
- Kripto varlık işlemlerinde platform üzerinden alınan işlem dökümleri
- Aynı dönemdeki diğer hesap hareketlerinin bütünlüklü tablosu
Süreyi Yönetmek
Blokenin kaldırılması talebi ile soruşturmadaki savunma birbirini besler; ancak birinin sonucunu beklemek diğerinin süresini durdurmaz. Bu nedenle itiraz dilekçesi, kaynak araştırması tamamlanmasa bile süresi içinde verilmeli, ek belgeler sonradan sunulmalıdır. Tebligat gecikmesi ihtimaline karşı dosyanın elektronik sistem üzerinden düzenli izlenmesi de bu aşamada belirleyici olur.
Not
Yukarıdaki açıklamalar genel bilgilendirme amaçlıdır ve her dosyanın işlem yapısı farklıdır. Hesap kısıtlaması öğrenildiği anda dayanağın tespiti için hukuki destek alınması, sonraki adımların tamamını doğru sıraya oturtur.