Hesabına erişemeyen bir kişinin ilk sorusu genellikle şudur: parayı kim, hangi yetkiyle durdurdu? Cevap, blokenin kaynağına göre değişir. 5411 ve 5549 sayılı kanunlar, SPK'nın kripto varlık hizmet sağlayıcılarına ilişkin düzenlemeleri ve TCK'nın aklama suçuna ilişkin 282. maddesi farklı mekanizmaları harekete geçirir. Bu rehber, blokenin doğru teşhis edilmesi ve itiraz penceresinin kaçırılmaması için bir kontrol düzeni sunar.
Blokenin Kaynağını Teşhis Etmek
Uygulamada birbirine karıştırılan üç ayrı durum vardır: bankanın kendi risk politikası gereği uyguladığı kısıtlama, idari makam kararıyla işlemin geçici olarak askıya alınması ve soruşturma kapsamında hâkim kararıyla verilen elkoyma. Muhatap, süre ve itiraz mercii her birinde farklıdır. Bu nedenle ilk adım, bankadan veya platformdan kısıtlamanın dayanağını yazılı olarak talep etmektir.
İtirazın Muhatabı Kimdir?
Soruşturma kapsamında verilen koruma tedbiri kararlarına karşı itiraz sulh ceza hâkimliğine yapılır ve karara karşı öngörülen süre kısadır. Yalnızca bankaya dilekçe göndererek beklemek, çoğu dosyada süreyi tüketen hatadır. Kararın hangi mercii tarafından, hangi tarihte ve hangi dosya kapsamında verildiği öğrenilmeden yapılan başvurular sonuçsuz kalır.
Öğrenme Anı ve Tebligat Gecikmesi
- Hesap sahibine tebligat yapılmadan uygulanan tedbirlerde süre, kararın öğrenildiği tarihten itibaren değerlendirilir; öğrenme anının belgelenmesi gerekir.
- Banka ekranındaki bilgilendirme mesajı, tarih ve saatiyle birlikte kaydedilmelidir.
- Şubeye yapılan başvuru ve alınan yazılı cevap dosyaya konur.
- Adres güncel değilse, gelen bildirimler eski adrese gider ve itiraz penceresi fiilen kapanır.
Fon Kaynağını Belgeleme Listesi
- Paranın giriş kaynağı: maaş bordrosu, satış sözleşmesi, tapu devri, miras belgesi veya şirket ödemesi.
- Kripto varlık işlemlerinde platform çıktıları, cüzdan adresleri ve işlem kimlikleri.
- Karşı tarafla yapılan yazışmalar; özellikle ödemeye konu ilişkinin gerçekliğini gösteren belgeler.
- Vergi beyanları ve ticari defter kayıtlarıyla uyum tablosu.
- Şüpheli işlem olarak nitelenen hareketin ticari mantığını açıklayan kısa bir kronoloji.
Aracı Olarak Kullanılan Hesaplar
Kendi hesabı bilgisi dışında transfer zincirine dahil edilen kişiler de bloke ile karşılaşabilir. Bu dosyalarda savunmanın odağı, kişinin işlemden haberdar olup olmadığı ve elde ettiği bir menfaat bulunup bulunmadığıdır. Hesabın nasıl kullanıldığına dair iletişim kayıtları ve varsa dolandırıldığına ilişkin başvurular erkenden dosyaya eklenmelidir.
Yukarıdaki bilgiler genel çerçeve sunar; blokenin dayanağı ve soruşturmanın kapsamı sonucu doğrudan etkiler. Hesabınıza erişemiyorsanız kararın dayanağını öğrenmek üzere gecikmeden hukuki destek almanız önerilir.