Banka veya kripto varlık hizmet sağlayıcısındaki bakiyenin kullanılamaz hâle gelmesi, tek bir hukuki işlemin sonucu değildir. Uygulamada birbirinden farklı üç durum aynı adla anılır: bankanın kendi risk politikasıyla uyguladığı kısıtlama, 5549 sayılı Kanun kapsamında işlemin askıya alınması ve savcılık ya da mahkeme kararıyla verilen elkoyma tedbiri. Hangisiyle karşı karşıya olunduğu belirlenmeden yapılan başvurular sonuç vermez.
Blokenin Kaynağını Tespit Etmek
İlk adım, kısıtlamanın dayanağını kurumdan yazılı olarak istemektir. Talep yazısında hesabın numarası, kısıtlamanın başladığı tarih ve dayanak yazının bildirilmesi istenir. 5411 sayılı Kanun kapsamındaki bankalar müşteri sırrı gerekçesiyle ayrıntı vermekten kaçınabilir; bu durumda kısıtlamanın adli mi idari mi olduğunun bildirilmesi talep edilmelidir. Adli bir tedbir söz konusuysa hangi soruşturma dosyası kapsamında karar verildiği öğrenilmeden itiraz yoluna gidilemez.
Adli Tedbire Karşı İtiraz
Suç gelirlerinin aklanmasına ilişkin TCK 282'de düzenlenen suç kapsamında ya da öncül suç soruşturmalarında taşınmaz, hak ve alacaklara elkonulabilir. Bu kararlara karşı itiraz, CMK'nın genel itiraz düzenine göre yetkili hâkimliğe yapılır. İtiraz dilekçesinde savunulması gereken iki husus vardır: bakiyenin suçla bağlantısının bulunmadığı ve tedbirin ölçülülük ilkesini aştığı. Fonun kaynağını gösteren belgeler, itirazın en güçlü dayanağıdır.
Kaynak Belgelerinin Derlenmesi
- Ücret bordroları, serbest meslek makbuzları ve fatura kayıtları
- Taşınmaz veya araç satışına ilişkin resmî senetler ve tapu kayıtları
- Kripto varlık alım satımlarında platform çıktıları ve zincir üstü işlem kayıtları
- Yurt dışından gelen transferlerde havale açıklamaları ve karşı taraf sözleşmeleri
- Miras veya bağış yoluyla edinimlerde ilgili mahkeme veya noter belgeleri
Kripto Varlık Hesapları Bakımından Özellik
Sermaye piyasası mevzuatında kripto varlık hizmet sağlayıcılarına ilişkin düzenlemelerin yürürlüğe girmesiyle bu kuruluşlar da yükümlü taraf hâline gelmiştir. Platform kaynaklı kısıtlamalarda önce platformun iç itiraz mekanizması işletilmeli, cevap yazısı saklanmalıdır. Zincir üstü hareketlerin bilirkişi incelemesine konu olması hâlinde, cüzdan adreslerinin ve işlem kimliklerinin eksiksiz sunulması gerekir.
Sık Yapılan Usul Hataları
Adli tedbire karşı bankaya dilekçe vermek, idari nitelikteki askıya alma işlemine karşı ceza hâkimliğine başvurmak ve itiraz süresini kararın öğrenildiği tarihten değil bloke tarihinden hesaplamak en yaygın hatalardır. Ayrıca soruşturma gizliliği bulunan dosyalarda vekil aracılığıyla dosya inceleme talebinin yazılı olarak yapılması gerekir; sözlü taleplerin kaydı tutulmadığından sonradan ispatlanamaz.
Bu içerik genel bilgi vermek amacıyla hazırlanmıştır. Blokenin dayanağı, soruşturmanın konusu ve hesabın bulunduğu kuruluşun statüsü izlenecek yolu tümüyle değiştirir; kararın öğrenildiği tarihten itibaren işleyen kısa itiraz süreleri nedeniyle vakit kaybetmeden hukuki destek almanız gerekir.