Hesap veya kripto varlık hareketlerine ilişkin bir bloke uygulandığında, kişinin karşılaştığı ilk sorun hukuki nitelendirmedir. 5411 ve 5549 sayılı Kanunlar, SPK'nın kripto varlık hizmet sağlayıcılarına ilişkin düzenlemeleri ve TCK'nın 282. maddesi farklı mekanizmalar öngörür; uygulanan tedbirin hangisine dayandığı bilinmeden yapılan başvuru, çoğu zaman yanlış mercie gitmiş olur. Bu dosyalarda ispatın merkezinde tek bir soru vardır: paranın kaynağı nedir ve bu kaynak belgelenebilir mi.
Önce Tedbirin Kaynağını Tespit Edin
Bloke; banka tarafından uygulanan bir işlem kısıtı, idari nitelikte bir tedbir veya soruşturma kapsamında verilmiş bir el koyma kararı olabilir. Bunların itiraz mercileri ve süreleri birbirinden farklıdır. Bu nedenle ilk adım, banka veya hizmet sağlayıcıdan işlemin dayanağının yazılı olarak sorulması ve varsa dosya numarasının öğrenilmesidir. Soruşturma kapsamında bir karar varsa, kısıtlama kararı olup olmadığı ve dosyaya erişim imkânı ayrıca değerlendirilmelidir.
Para İzini Baştan Sona Kurmak
Kaynak beyanı, cümleyle değil kesintisiz bir belge zinciriyle yapılır. Zincirin bir halkası eksikse, tüm anlatım zayıflar.
- Gelirin doğduğu işlem: satış sözleşmesi, fatura, tapu devri, bordro veya kâr payı kararı.
- Gelirin hesaba girişi: tarih ve tutar eşleşen banka dekontları.
- Hesaplar arası aktarımlar: aynı kişiye ait hesaplar arasındaki geçişler ayrı gösterilmelidir.
- Vergisel boyut: beyanname ve tahakkuk kayıtları, gelirin kayıtlı olduğunu destekler.
- Üçüncü kişiden gelen tutarlar: gönderenle ilişkinin ve gönderim sebebinin açıklanması.
Kripto Varlıkta İz Sürmenin Farkı
Kripto varlık işlemlerinde zincir üzerindeki hareketler kalıcı olsa da, cüzdanın kime ait olduğu ayrıca ortaya konmalıdır. Platform hesap ekstresi, kimlik doğrulama kayıtları, yatırma ve çekme geçmişi ile işlem kimlikleri birlikte sunulmalıdır. Aynı adrese farklı kaynaklardan gelen transferler varsa, bunların ayrıştırılması savunmanın en kritik parçasıdır.
Zamanlama Riski
Bu dosyalarda iki farklı gecikme zarar doğurur. Birincisi, tedbire karşı öngörülen kısa itiraz süresinin kaçırılmasıdır. İkincisi, banka ve platform kayıtlarının belirli sürelerle saklanması nedeniyle, talep geciktiğinde lehe delile ulaşılamamasıdır. Bu nedenle itiraz dilekçesinin hazırlanmasıyla eş zamanlı olarak kayıt talepleri de yapılmalıdır.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tedbirin dayanağı ve dosyanın aşaması izlenecek yolu değiştirir. İşlem kısıtı öğrenildiği anda hukuki destek almanız, hem itiraz süresi hem delil ömrü açısından belirleyicidir.