Hesabına erişemeyen kişinin ilk refleksi bankayı aramak olur. Oysa blokenin kim tarafından, hangi dayanakla konulduğu netleşmeden yapılan her başvuru zaman kaybıdır. Aynı görünen tabloda birbirinden tamamen farklı üç mekanizma çalışabilir ve bunların itiraz mercileri de aynı değildir.
Önce Blokenin Kaynağını Tespit Etmek
- Bankanın kendi tedbiri: 5411 sayılı Kanun ve risk yönetimi düzenlemeleri çerçevesinde, müşteri tanıma yükümlülüğü kapsamında uygulanan kısıtlama.
- İdari nitelikli işlem: 5549 sayılı Kanun kapsamındaki yükümlülükler nedeniyle işlemin askıya alınması.
- Adli elkoyma: soruşturma kapsamında hakim kararına ya da gecikmesinde sakınca bulunan hallerde savcılık kararına dayanan tedbir.
Bankadan alınacak yazılı bilgi, dayanağın hangisi olduğunu gösterir. Adli bir karar varsa dosya numarası öğrenilerek soruşturmanın hangi savcılıkta yürüdüğü tespit edilmelidir.
Kaynak Belgesi Dosyasının Kurulması
Blokenin kaldırılmasına yönelik her talebin merkezinde, paranın nereden geldiğini kesintisiz gösteren bir zincir bulunur. Bu zincirde maaş bordroları, satış sözleşmeleri, tapu ve araç devir belgeleri, kira gelir kayıtları, vergi beyannameleri ve önceki hesap ekstreleri yer alır. Zincirin bir halkası eksik kaldığında, açıklanamayan tutar tüm dosyanın önüne geçer. Belgeler kronolojik sıraya konularak, her girişin karşısına dayanağı yazılmalıdır.
Kripto Varlık İşlemlerinde İz Sürme
Fonun bir kripto varlık hizmet sağlayıcısı üzerinden geçtiği hallerde, platformdan alınan hesap ekstresi, işlem kimlikleri ve cüzdan adresleri dosyaya eklenmelidir. SPK'nın kripto varlık hizmet sağlayıcılarına ilişkin düzenlemeleri, bu kuruluşlara kayıt ve bildirim yükümlülükleri getirdiğinden, talep edildiğinde belge temini genellikle mümkündür. Platform yurt dışındaysa, belgenin tercümesi ve doğrulanabilirliği ayrıca planlanmalıdır.
İtiraz Yolunu ve Süresini Şaşırmamak
Adli elkoyma söz konusuysa itiraz, kararı veren merci üzerinden ilgili hakimliğe yapılır ve kanunda öngörülen kısa itiraz süresine tabidir. İdari nitelikli işlemlerde ise idari yargı yolu gündeme gelir. Bankanın kendi uygulamasından kaynaklanan kısıtlamada muhatap doğrudan bankadır ve yazılı başvuru, sonraki aşamalar için tarih kaydı oluşturur. Yanlış mercie yapılan başvuru süreyi durdurmaz; bu, dosyalarda en sık görülen kayıp nedenidir.
Suç Gelirlerinin Aklanması İddiasına Karşı Konum
TCK'nın suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklamaya ilişkin hükmü (282) bakımından tartışılan asıl unsur, öncül suçun varlığı ve failin bilgisidir. Savunma kurgusu, işlemin ticari akış içindeki olağanlığını ve karşı tarafla ilişkinin niteliğini gösteren belgelerle desteklendiğinde daha güçlü durur.
Bu metin genel bilgilendirme amacı taşır. Blokenin dayanağı ve soruşturmanın aşaması izlenecek yolu tümüyle değiştireceğinden, başvuru yapmadan önce hukuki değerlendirme alınması önemlidir.