Kripto varlık dolandırıcılığında mağdurun elinde genellikle çok sayıda ekran görüntüsü, birkaç cüzdan adresi ve dağınık yazışmalar bulunur. Bu yığın, düzenlenmediği sürece dosyaya girdiğinde okunmaz hale gelir. 5411 sayılı Kanun, 5549 sayılı Kanun, sermaye piyasası mevzuatının kripto varlık hizmet sağlayıcılarına ilişkin düzenlemeleri ve TCK'nın aklama hükümleri ekseninde, delilin nasıl paketleneceğini ele alıyoruz.
Zincir Üstü ve Zincir Dışı Delilin Ayrılması
Kripto dosyasında iki ayrı delil evreni vardır. Zincir üstü tarafta işlem kimlikleri, cüzdan adresleri, transfer zamanları ve transfer zinciri yer alır; bunlar herkese açık ve doğrulanabilirdir. Zincir dışı tarafta ise platform hesabı, kimlik doğrulama kayıtları, banka havalesi, sohbet yazışmaları ve tanıtım materyali bulunur. Dosyanın gücü, aynı olayın bu iki evrende de izinin gösterilebilmesinden gelir.
Transfer Zincirini Okunabilir Kılmak
- Mağdurun kendi cüzdan veya borsa hesabından çıkan her transfer, tarih ve saatiyle tabloya yazılır.
- Her transfer için işlem kimliği ve alıcı adres eksiksiz kaydedilir; kısaltılmış adres kullanılmaz.
- Fiat para çıkışı varsa banka dekontları aynı satıra bağlanır, böylece paranın nereden çıkıp nereye gittiği tek tabloda görülür.
- Adreslerin ilişkili olduğu platform biliniyorsa, o platforma yönelik bilgi ve bloke talebinin tarihi de eklenir.
- Tablo, dilekçe ekine delil dizini olarak konur; anlatım tabloya atıf yaparak kurulur.
Bankacılık Ayağı Neden Kritik
Saf kripto transferlerinde takip zorlaşsa da, dolandırıcılık senaryolarının büyük kısmında bir aşamada banka hesabı ya da ödeme kuruluşu devreye girer. Bu ayak, kimlik bilgisine ulaşmanın en gerçekçi yoludur. Havale açıklaması, alıcı hesap sahibi ve işlem kanalı, aklama soruşturmasının da temel girdisidir. Bu nedenle bankaya yapılan bildirim, ceza şikâyetiyle aynı gün içinde ve yazılı olarak yapılmalıdır.
Zaman Baskısı Nereden Doğar
Kripto dosyasında hak kaybı iki yönlüdür. Bir yandan varlıkların hareket ettirilmesi malvarlığı üzerindeki tedbir imkânını fiilen tüketir; diğer yandan platform kayıtlarının saklanma süresi sınırsız değildir. Şikâyetin ve bilgi taleplerinin gecikmesi, sonradan hiçbir usul işlemiyle telafi edilemeyecek bir boşluk yaratır. Ayrıca özel hukuk taleplerinde zamanaşımı, ceza soruşturmasının seyrinden bağımsız işleyebilir.
Dilekçede Yapılmaması Gerekenler
- Ekran görüntülerini tarih sırası olmadan toplu ek olarak sunmak
- Platform adını yazıp işlem kimliği vermemek
- Yatırım vaadi metinlerini saklamadan sadece özetlemek
- Aynı olayı hem dolandırıcılık hem sözleşmeye aykırılık olarak eşzamanlı ama gerekçesiz nitelendirmek
Yukarıdaki çerçeve genel bilgilendirme niteliğindedir. İşlemin yapıldığı platformun statüsü, transferin niteliği ve mağdurun kimlik doğrulama düzeyi dosyanın yönünü değiştirebilir; adım atmadan önce hukuki değerlendirme alınması yerinde olacaktır.