Banka hesabına ya da kripto varlık hesabına erişimin durdurulması, mağdur ile şüpheli arasındaki ayrımın henüz yapılmadığı bir aşamada gerçekleşebilir. 5411 ve 5549 sayılı kanunlar, SPK'nın kripto varlık hizmet sağlayıcılarına ilişkin düzenlemeleri ve TCK'nın aklama suçuna ilişkin hükümleri ekseninde bu rehber, hesap blokesi karşısında izlenecek adımları ele alır.
Önce Blokenin Kaynağını Belirleyin
- Adli mercinin verdiği el koyma veya malvarlığı tedbiri kararı
- İdari yetkiyle uygulanan işlem kısıtlaması
- Kurumun kendi risk politikası kapsamında koyduğu geçici kısıt
- Bir icra dosyasından kaynaklanan haciz
Bu dört ihtimalin itiraz mercii ve süresi birbirinden farklıdır. Kaynağı öğrenmeden yapılan başvuru, yanlış mercie gitmesi nedeniyle zaman kaybettirir.
Bilgi Talebiyle Başlayan Adımlar
- Kurumdan blokenin dayanağı yazılı olarak istenir.
- Adli bir karar varsa dosya numarası ve karar tarihi öğrenilir.
- Hesap hareketleri, blokeden önceki dönemi de kapsayacak şekilde temin edilir.
- Paranın kaynağını gösteren belgeler derlenir: satış sözleşmesi, fatura, maaş kaydı, platform işlem geçmişi.
- Dilekçe, blokeye konu tutar ile hesabın diğer bakiyesini ayırarak hazırlanır.
Kaynak İspatı Neden Belirleyici?
Aklama iddiasında tartışma, işlemin kendisinden çok varlığın nereden geldiğidir. Zincirin kesintisiz gösterilmesi, yani her girişin bir belgeye bağlanması, tedbirin kaldırılması talebinin temelini oluşturur. Kripto işlemlerde platform dökümü ile cüzdan adresleri arasındaki eşleşmenin ortaya konması gerekir; yalnızca ekran görüntüsüne dayanan açıklama çoğu zaman yetersiz kalır.
İtirazda Süre Duyarlılığı
Koruma tedbirlerine karşı itiraz kısa sürelere tabidir ve süre, kararın öğrenilmesi veya tebliği ile işlemeye başlar. Bloke uzadıkça tedbirin ölçülülüğü ayrıca tartışılabilir; ancak bu tartışmanın ilk itiraz dilekçesinde dile getirilmesi, sonraki aşamalarda dosyanın çerçevesini belirler.
Mağdur Tarafında Farklı Bir Hesap
Dolandırıcılık nedeniyle parası başka bir hesaba geçen kişi bakımından hız daha da kritiktir. Bankaya ivedi bildirim, aynı gün suç duyurusu ve alıcı hesaba yönelik tedbir talebi birlikte yürütülmelidir; para birkaç hesap üzerinden dağıtıldıktan sonra iade ihtimali belirgin biçimde azalır.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Blokenin dayanağı ve dosyanın aşaması izlenecek yolu değiştirdiğinden, başvuru öncesinde hukuki destek alınması önerilir.