Bir gecede hesabına erişemeyen kişi için ilk soru hukuki değil pratiktir: blokeyi kim koydu? Bu sorunun cevabı, itirazın hangi mercie ve hangi süre içinde yapılacağını belirler. 5411, 5549, sermaye piyasası ve kripto varlık düzenlemeleri ile TCK'nın aklama hükümleri ekseninde bu rehber, blokeye itiraz ile yatırım mağduriyetinin birlikte yürütülmesini ele alır.
Blokenin kaynağını doğru tespit etmek
Uygulamada üç ayrı kaynak karşımıza çıkar. Birincisi, bir soruşturma kapsamında verilen elkoyma kararıdır. İkincisi, şüpheli işlem bildirimi sonrası kanunda öngörülen kısa süreli işlem ertelemesidir. Üçüncüsü ise bankanın kendi yükümlülük değerlendirmesine dayanan kısıtlamadır. Her biri farklı bir itiraz yolu doğurur. Bu nedenle ilk adım, bankadan kısıtlamanın dayanağının ve varsa karar tarihinin yazılı olarak istenmesidir; sözlü bilgiye dayanarak dilekçe yazmak zaman kaybettirir.
Elkoyma kararına yedi gün içinde itiraz
Taşınmaz, hak ve alacaklara elkoyma kural olarak hâkim kararıyla mümkündür; gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde savcılık kararı, kanunda öngörülen süre içinde hâkim onayına sunulur. Koruma tedbirlerine ve hâkimlik kararlarına itiraz süresi kural olarak yedi gündür ve öğrenme ya da tebliğ tarihinden işler. İtiraz dilekçesinde paranın kaynağının hukuka uygunluğu, hesaba giren tutarların dayanağı ve kişinin isnat edilen fiille ilgisizliği belge düzeyinde gösterilmelidir.
Mağdur mu, şüpheli mi: iki ayrı dosya
- Parasını yatırım vaadiyle kaptıran kişi mağdur sıfatıyla şikâyette bulunur.
- Hesabı transfer için kullanılan kişi ise aklama veya benzeri isnatlarla şüpheli konumuna düşebilir.
- Aynı kişi bazı dosyalarda her iki sıfatı da taşıyabilir; savunma ve şikâyet metinleri birbirini zayıflatmayacak biçimde kurgulanmalıdır.
- İzinsiz sermaye piyasası faaliyeti iddiası varsa yetkili kuruma ihbar ayrıca yapılır.
Paranın izini çıkarmak
- Tüm transfer dekontları tarih sırasıyla listelenir.
- Kripto işlemlerinde cüzdan adresleri ve işlem kimlikleri kayıt altına alınır.
- Platformla yapılan yazışmalar, tanıtım metinleri ve vaat edilen getiriye ilişkin kayıtlar saklanır.
- Paranın ulaştığı hesaplar belirlenebiliyorsa, hukuk davasında geçici hukuki koruma talebi erken aşamada gündeme getirilir.
Kapanış
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır. Blokenin dayanağı, dosyanın gizlilik durumu ve işlem hacmi izlenecek yolu değiştirir; hesabınıza erişim kısıtlandığında belgeleri toplayarak vakit kaybetmeden hukuki destek almanız önerilir.