Bir hesap blokesi ile karşılaşan kullanıcının ilk refleksi bankaya veya ödeme kuruluşuna yazmaktır. Oysa blokenin kaynağı belirlenmeden yazılan dilekçe çoğu zaman sonuçsuz kalır; çünkü kısıtlamayı koyan merci ile kaldırma yetkisi olan merci farklı olabilir. Doğru adım, önce kaynağı tespit etmektir.
Blokenin Dört Olası Kaynağı
- Kuruluşun kendi risk ve uyum kuralları gereği uyguladığı geçici kısıtlama.
- 5549 sayılı Kanun kapsamındaki şüpheli işlem bildirimi ve buna bağlı askıya alma.
- Cumhuriyet başsavcılığı veya mahkeme kararıyla uygulanan el koyma.
- İcra dosyasından gönderilen haciz müzekkeresi.
Bu dördü birbirine benzeyen ekran uyarılarıyla görünse de hukuki nitelikleri tamamen farklıdır. Kuruluştan alınacak yazılı bilgi talebi, kısıtlamanın hangi başlığa girdiğini ortaya koyan ilk belgedir.
Kaynağa Göre Doğru Mercii Seçmek
Kısıtlama kuruluşun kendi kararına dayanıyorsa, önce iç şikâyet mekanizması işletilir; 5411 sayılı Kanun çerçevesindeki müşteri şikâyet yolları ve ilgili düzenleyici kuruma başvuru bu aşamada gündeme gelir. Kısıtlama adli bir karara dayanıyorsa kuruluşa yazmanın hiçbir sonucu olmaz; bu hâlde dosyanın bulunduğu savcılığa veya kararı veren hâkimliğe başvurulması gerekir. İcra kaynaklı hacizlerde ise muhatap icra dairesidir ve haczedilemezlik iddiaları icra mahkemesine taşınır.
El Koyma Kararına İtiraz
- Karar örneği ve dayanağı olan soruşturma numarası öğrenilir.
- Hesaptaki fonun suç şüphesiyle ilgisi olmadığı, kaynak belgeleriyle ortaya konur.
- Maaş, kira, satış bedeli veya ticari tahsilat gibi girişler tarih tarih eşleştirilir.
- Kısmi kaldırma talebi, geçim ve işletme giderleri gerekçesiyle ayrıca yazılır.
- İtiraz, CMK'daki süreye uyularak yetkili mercie sunulur.
Aklama Şüphesine Karşı Hazırlık
Fon hareketleri TCK'nın suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklamaya ilişkin hükmü kapsamında değerlendiriliyorsa, savunmanın temeli paranın meşru kaynağını göstermektir. Kripto varlık işlemlerinde ise SPK'nın kripto varlık hizmet sağlayıcılarına ilişkin düzenlemeleri çerçevesinde platform kayıtları, cüzdan adresleri ve işlem geçmişi bir bütün olarak sunulmalıdır. Dağınık ekran görüntüleri yerine, kuruluştan resmî yazıyla alınmış hesap dökümü tercih edilmelidir.
Not
Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır. Blokenin kaynağı, tutarı ve dayanağı değiştikçe izlenecek yol da değişeceğinden, ilk yazılı başvurudan önce bir avukatla durum değerlendirmesi yapmanız önerilir.