İcra takibinde hak kaybının önemli bölümü, hacze karşı şikâyet ile ödeme emrine itirazın birbirine karıştırılmasından doğar. İİK ve HMK çerçevesinde bu rehber, haciz aşamasında hangi başvurunun hangi mercie ve hangi süre içinde yapılacağını, özellikle 7 günlük sürelerin işleyişini konu alır.
Önce Doğru Kutuyu Seçin
- Ödeme emrine itiraz: takibin durması için icra dairesine yapılır; ilamsız takipte süre yedi gündür. Kambiyo senetlerine mahsus takipte ise daha kısa bir süre öngörülmüş ve merci olarak icra mahkemesi belirlenmiştir.
- Şikâyet: icra dairesinin işlemi kanuna aykırıysa icra mahkemesine yapılır; kural olarak öğrenmeden itibaren yedi gün içinde.
- İstihkak iddiası: haczedilen mal üçüncü kişiye aitse, haczi öğrenmeden itibaren kısa süre içinde ileri sürülür.
- Haczedilemezlik: maaş, emekli aylığı veya zorunlu ev eşyası gibi kalemlerde şikâyet yoluna gidilir.
Süresiz şikâyet yalnızca kamu düzenine aykırılık gibi sınırlı hâllerde mümkündür; kural kısa süredir.
Haciz Tutanağını Okuma
Tutanaktaki tarih, haczedilen malın cinsi, kıymet takdiri ve yediemin bilgisi sonraki tüm başvuruların dayanağıdır. Kıymet takdirine itiraz ayrı bir süreye tabidir ve satış aşamasında en sık kaçırılan basamaktır. Tutanağın örneği alınmamışsa dosyadan ivedilikle talep edilmelidir.
Maaş Haczinde Ölçü
Ücretin tamamı haczedilemez; kanunda öngörülen orandan fazlası için kesinti yapılmışsa şikâyet gündeme gelir. Birden fazla dosyanın aynı maaşa sırayla girmesi hâlinde sıra ve kesinti oranı ayrıca denetlenmelidir. Nafaka alacakları bakımından farklı bir rejim uygulandığı gözden kaçırılmamalıdır.
İtirazın Ardından Gelen Aşama
- İtirazla takip durursa alacaklı, itirazın kaldırılması veya iptali yoluna gider.
- Borçlu açısından bu aşamada belge düzeni belirleyicidir; ödeme dekontları tarih sırasıyla sunulur.
- Kötü niyetli itiraz ya da haksız takip iddiaları tazminat sonucu doğurabileceğinden risk baştan hesaplanmalıdır.
Kısa Kontrol Listesi
- Tebliğ tarihi mazbatadan doğrulandı mı?
- Başvuru icra dairesine mi, icra mahkemesine mi yapılacak?
- Borca, faize ve imzaya itiraz ayrı ayrı yazıldı mı?
- Satış ve kıymet takdiri takvimi işaretlendi mi?
Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; takibin türüne göre süreler ve merciler değiştiğinden, dosya belgelerinizle birlikte hukuki değerlendirme yaptırmanız önerilir.