İcra takibinin sonuç verdiği aşama satıştır; ancak dosyaların önemli bir kısmı satışa gelmeden süre kaybı nedeniyle düşer. İİK’nın takip ve satış hükümleri ile HMK’nın tamamlayıcı usul kuralları birlikte uygulandığında, hem alacaklının hem borçlunun takvimi çok sıkıdır. Bu rehber, mal beyanından ihalenin feshine kadar uzanan hatta delil düzeni ve süre yönetimini ele alır.
Mal Beyanının Kapsamı ve Eksik Beyanın Sonucu
Mal beyanı, borçlunun yalnızca taşınmazlarını değil; araç, alacak, banka mevcudu, ortaklık payı ve gelir kaynaklarını da kapsayacak şekilde verilmesi gereken bir bildirimdir. Süresinde hiç verilmemesi veya gerçeğe aykırı verilmesi, borçlu bakımından ayrı yaptırımlar doğurabilir. Alacaklı açısından ise beyanın içeriği, haciz stratejisinin haritasıdır: beyanla çelişen malvarlığı kayıtları tespit edildiğinde bu çelişki dosyaya belgesiyle konulmalıdır.
Kıymet Takdirine İtiraz: Kaçan Sürenin Bedeli
Kıymet takdiri raporu, ihalede oluşacak bedelin çerçevesini belirler. Rapora itiraz için tanınan süre kısa ve kesindir; bu süre geçtikten sonra değerin düşük belirlendiği iddiası kural olarak sonuç doğurmaz. İtiraz dilekçesi soyut biçimde “değer düşük tespit edilmiştir” demek yerine, aynı bölgedeki emsal satış verilerini, taşınmazın imar durumunu, kat ve cephe farklarını ve varsa yapı kalitesine ilişkin belgeleri içermelidir.
Satış Talebi ve Düşme Riski
- Haczin konulduğu tarih ile satış talebi için tanınan sürenin ayrı ayrı takibi
- Satış avansının zamanında ve eksiksiz yatırılması
- Talebin hangi taşınır veya taşınmaz için yapıldığının açıkça belirtilmesi
- Elektronik satış takviminin ve ilan tarihlerinin dosyadan izlenmesi
- Haczin kalkması hâlinde yeniden haciz talebinin gecikmeden yapılması
İhalenin Feshi Talebinde Delil
İhalenin feshi, ihale tarihinden itibaren işleyen kısa bir süreye tabidir ve her usulsüzlük iddiası kabul görmez. Talebin dayanabileceği başlıklar arasında ilanın usulüne uygun yapılmaması, ilgililere tebligatın eksikliği, artırma şartnamesindeki hatalar ve bedelde açık orantısızlık sayılabilir. Bu iddiaların her biri belgeyle desteklenmelidir: ilan çıktısı, tebligat parçaları, şartname örneği ve emsal değer verileri dosyaya birlikte sunulmalıdır. Ayrıca fesih talebinde bulunanın hukuki yararının bulunması aranır.
Taraflara Göre Ayrı Kontrol Listeleri
- Alacaklı: haciz tarihleri, satış talebi süresi, avans ödemeleri ve ilan takvimi tek tabloda tutulur.
- Alacaklı: borçlunun beyanı ile resmî kayıtlar karşılaştırılıp gizlenen malvarlığı araştırılır.
- Borçlu: ödeme emrinin tebliğ tarihi ve itiraz süresi baştan doğrulanır.
- Borçlu: kıymet takdiri raporunun tebliğ tarihi ve itiraz süresi ajandaya işlenir.
- Her iki taraf: ihale sonrası fesih süresinin başlangıcı ihale günü esas alınarak hesaplanır.
İcra dosyalarında hakkın kendisi değil, çoğu zaman takvimi kaybedilir. Dosyanızdaki tarihleri düzenli izlemeniz ve kritik aşamalarda hukuki destek almanız, satış sürecinde geri alınamayan kayıpları önler.