İcra takibi çoğu kez habersiz bir tebligatla başlar ve borçluya hukuki olarak çok kısa bir hareket alanı bırakır. İİK ile HMK'nın birlikte işlediği bu alanda, itirazın yalnızca yapılmış olması yetmez; itirazın içeriği sonraki tüm aşamaları belirler.
Tebligat Tarihi: Her Şeyin Başladığı Nokta
İlamsız takipte ödeme emrine itiraz süresi tebliğden itibaren yedi gündür ve bu süre hak düşürücüdür. Kaçırıldığında takip kesinleşir; artık haciz, maaş kesintisi ve satış aşamaları önünüze gelir. Tebligatın usulsüz yapıldığı düşünülüyorsa (örneğin yıllardır oturulmayan adrese ya da yetkisiz kişiye tebliğ), bu kez süre değil usulsüz tebligat şikâyeti yolu gündeme gelir ve öğrenme tarihi esas alınır. İkisinin karıştırılması sık görülen bir hatadır.
İtirazın Kapsamını Doğru Kurmak
Borca itiraz ile imzaya itiraz ayrı ayrı ve açıkça yapılmalıdır. Senede dayalı takiplerde imza inkârı ayrıca ve açık biçimde belirtilmezse imza kabul edilmiş sayılır. Aynı şekilde yalnızca bir kısma itiraz ediliyorsa, itiraz edilmeyen bölüm için takip kesinleşir. Faiz oranına, işleyiş tarihine ya da yetkiye itiraz da bu aşamada yazılmalıdır; sonradan eklenemez.
Alacaklının İki Yolu ve Borçlunun Hazırlığı
İtirazla takip durur. Alacaklı bunun üzerine iki yoldan birini seçer:
- Elinde İİK'da sayılan nitelikte bir belge varsa icra mahkemesinde itirazın kaldırılmasını isteyebilir; bu yol sınırlı incelemeye tabidir ve altı aylık süreye bağlıdır.
- Genel mahkemede itirazın iptali davası açabilir; bu dava bir yıllık süre içinde açılmalıdır.
Borçlu açısından bu ayrım önemlidir: itirazın kaldırılması aşamasında yalnızca belgeyle savunma yapılabilirken, itirazın iptali davasında tanık dâhil daha geniş bir delil alanı bulunur. Bu nedenle ödemeyi elden yapmış, dekont almamış borçlunun stratejisi ile elinde ibraname bulunan borçlununki aynı olamaz.
Ödeme ve İbra Belgelerinin Toplanması
- Banka hesap dökümlerini takip konusu dönemi kapsayacak şekilde temin edin.
- Elden ödemelerde tanık, yazışma ve muhasebe kayıtlarını birlikte hazırlayın.
- Zamanaşımı def'ini ileri sürecekseniz, senedin düzenlenme ve vade tarihlerini ayrıca kontrol edin.
- Takip dosyasının tüm evrakını inceleyin; talebin dayanağı ile ödeme emrindeki tutarın uyumsuzluğu sık rastlanan bir eksikliktir.
Kötü Niyet ve İnkâr Tazminatı Riski
Dayanaksız itiraz, ileride aleyhinize inkâr tazminatına hükmedilmesine yol açabilir. Bu nedenle itirazın "her ihtimale karşı" değil, savunulabilir bir gerekçeyle yapılması gerekir.
Burada genel işleyiş özetlenmiştir. Yedi günlük süre çok kısa olduğundan, tebligatı aldığınız gün belgelerinizle birlikte bir hukukçuya başvurmanız en güvenli yaklaşımdır.