Banka hesabına erişimin aniden kapanması, çoğu zaman şüpheli işlem bildirimi veya bir ceza soruşturması kapsamında verilen koruma tedbiri kararının sonucudur. Bu iki durumun hukuki niteliği ve itiraz yolu farklı olduğundan, ilk adım kısıtlamanın kaynağını doğru tespit etmektir.
Kısıtlamanın Kaynağı: İdari Tedbir mi, Adli El Koyma mı?
Mali suçlarla mücadele mevzuatı kapsamında işlemlerin geçici olarak askıya alınması ile savcılık talebi üzerine hâkim kararıyla banka hesaplarına el konulması ayrı kurumlardır. Bankalar müşteriye çoğunlukla yalnızca "resmi kurum talimatı" bilgisini verir. Bu nedenle önce ilgili banka şubesinden kısıtlamanın dayanağı yazılı olarak istenmeli, ardından ilgili Cumhuriyet başsavcılığından dosya numarası öğrenilmelidir.
Adli El Koymaya İtirazda Yetkili Hâkimlik
Taşınmaz, hak ve alacaklara el konulmasına ilişkin kararlar hâkim kararına dayanır ve bu karara karşı itiraz, kararı veren hâkimliğe sunulan dilekçeyle itiraz merciine yöneltilir. Yetkili hâkimlik, hesabın bulunduğu şubenin değil, soruşturmanın yürütüldüğü yerin sulh ceza hâkimliğidir. Hesap sahibi başka ilde yaşıyor olsa dahi bu kural değişmez; başvurunun yaşadığı ildeki hâkimliğe yapılması gereksiz gecikme doğurur.
Paranın Kaynağını Gösteren Delil Zinciri
Blokenin kaldırılması talebinde belirleyici olan, hesaba giren tutarların meşru kaynağının kesintisiz biçimde gösterilebilmesidir. Tek bir dekont yeterli olmaz; paranın hangi işlemden doğduğu, ödeyenin kim olduğu ve varsa vergisel beyanla uyumu birlikte ortaya konulmalıdır.
- Gelirin dayanağı olan sözleşme, fatura veya satış belgesinin dekontla eşleştirilmesi
- Kripto varlık alım-satımlarında platform işlem geçmişinin tarih sırasıyla dökümü
- Yurt dışından gelen transferlerde gönderenin kimliğine ilişkin belgeler
- Üçüncü kişi hesabı kullanıldıysa aradaki hukuki ilişkinin yazılı olarak açıklanması
- Şirket hesaplarında ortak cari hesap hareketlerinin muhasebe kayıtlarıyla desteklenmesi
Mağdur Konumundaki Hesap Sahipleri
Dolandırıcılık mağdurunun parasının geçtiği ara hesaplar da tedbir kapsamına girebilir. Bu durumda iyiniyetli hesap sahibinin, işlemin ticari veya olağan bir ilişkiden kaynaklandığını belgelemesi gerekir; aksi halde soruşturma süresince kısıtlama devam eder.
Bu metin genel bilgilendirme sağlar ve her dosyanın soruşturma kapsamı farklıdır. Blokenin dayanağı öğrenilmeden yapılan başvurular sonuçsuz kalabildiğinden, süreci bir hukukçuyla birlikte yürütmeniz yerinde olur.