Hesabına bloke konulan kişinin ilk sorusu genellikle blokenin kaldırılıp kaldırılamayacağıdır. Doğru soru ise şudur: bu bloke hangi karara dayanıyor? Çünkü yükümlü kuruluşun kendi risk politikası çerçevesinde uyguladığı kısıtlama, idari nitelikte bir erteleme kararı ve soruşturma kapsamında verilen elkoyma kararı birbirinden tamamen farklı hukuki rejimlere tabidir. Yanlış merciye yapılan başvuru sonuç doğurmadığı gibi, itiraz süresini de tüketebilir.
Blokenin kaynağını belirlemek
- Bankanın kendi iç değerlendirmesiyle işlem kısıtlaması uygulanmış olabilir.
- Şüpheli işlem bildirimi sonrası işlemin ertelenmesi kararı verilmiş olabilir.
- Soruşturma kapsamında hakimlik veya gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde savcılık kararıyla elkoyma uygulanmış olabilir.
- Farklı bir dosyadan gelen haciz veya tedbir kararı da benzer bir tabloya yol açabilir.
Bankadan alınacak yazılı bilgi ya da dosya numarası, hangi yolun izleneceğini belirleyen tek somut veridir. Bu bilgi olmadan yapılan başvurular, çoğu zaman ilgili birime hiç ulaşmaz.
Elkoymaya itiraz ve yedi günlük süre
Soruşturma kapsamında verilen elkoyma kararlarına karşı, kararın öğrenilmesinden itibaren yedi gün içinde itiraz edilebilir. Bu süre kısa olduğundan, hesabın kullanılamadığının fark edilmesiyle birlikte dosya numarasının öğrenilmesi öncelikli işlemdir. Savcılık kararıyla yapılan elkoymalarda ayrıca hakim onayına ilişkin usul kurallarının işletilip işletilmediği de denetlenmelidir.
Paranın izlenmesi neden belirleyicidir
Aklama iddialarında tartışma, paranın miktarından çok kaynağı ve hareket zinciri üzerinde yürür. Hesabına başkasının parası geçen kişiler bakımından savunmanın merkezinde, para trafiğinin ticari veya kişisel bir sebebe dayandığının gösterilmesi yer alır. Bu nedenle fatura, sözleşme, sipariş kaydı, kripto varlık platformu işlem geçmişi ve yazışmalar tarih sırasına göre tek bir akış tablosunda birleştirilmelidir. Parçalı sunulan belgeler, aynı içeriğe sahip olsa bile ikna gücünü kaybeder.
Mağdur ve şüpheli konumunun ayrışması
Dolandırıcılık organizasyonlarında hesabı kullanılan kişiler çoğu zaman kendilerini mağdur olarak görür. Ancak hesabın bilerek kullandırılıp kullandırılmadığı ayrı bir değerlendirme konusudur. Bu nedenle ilk ifadede yapılan açıklamalar, sonraki tüm aşamaları etkiler. Hesap hareketleri incelenmeden verilen genel beyanlar, sonradan düzeltilmesi güç bir tablo oluşturabilir.
Bloke öğrenildiğinde izlenecek sıra
- Blokeyi uygulayan kurumdan yazılı gerekçe ve dosya bilgisi istenir.
- Kararın türü belirlenip itiraz merci ve süresi saptanır.
- Para akışını açıklayan belgeler kronolojik olarak toplanır.
- İfade öncesi dosya kapsamı hukuken değerlendirilir.
Buradaki açıklamalar genel niteliktedir; her dosyanın kapsamı ve şüphenin dayanağı farklıdır. İtiraz süresi çok kısa olduğundan, bloke fark edildiği anda hukuki destek alınması sürecin yönünü değiştirebilir.