Banka hesabına konulan elektronik haciz çoğu zaman borçlunun takipten haberdar olduğu ilk andır. Bu durum, tebligatın usulüne uygun yapılıp yapılmadığı ile itiraz süresinin gerçekten işleyip işlemediği sorusunu doğurur. İİK ve HMK ekseninde bu iki sorunun cevabı, paranın ne zaman ve hangi yolla çözüleceğini belirler.
Hangi Merci: İcra Dairesi mi, İcra Mahkemesi mi
Ödeme emrine itiraz kural olarak takibin yapıldığı icra dairesine sunulur; borca, faize veya imzaya itiraz burada yapılır. Buna karşılık haczin usulüne aykırılığı, hacze kabil olmayan bir alacağa el konulması ya da memur işleminin kanuna aykırılığı iddiası şikâyet yoluyla icra mahkemesine taşınır. Kambiyo senetlerine özgü takiplerde itirazın doğrudan icra mahkemesine yapılması gerektiği ise ayrı bir ayrımdır. Yanlış mercie verilen dilekçe süreyi durdurmaz.
Yetki İtirazı Tek Başına Yeterli Değildir
Takibin yetkisiz icra dairesinde başlatıldığı düşünülüyorsa, yetki itirazının esasa ilişkin itirazla birlikte ve aynı dilekçede ileri sürülmesi gerekir. Yalnızca yetkiye itiraz edilip borca itiraz edilmezse, yetki itirazı kabul edilse dahi takip yetkili dairede kesinleşmiş sayılabilir. Yetkili daire belirlenirken borçlunun yerleşim yeri, sözleşmenin ifa yeri ve varsa yetki kaydı birlikte değerlendirilir.
E-Hacze Karşı Yapılabilecekler
- Maaş hesabı olduğu iddia ediliyorsa hesabın niteliği banka yazısıyla belgelenmelidir.
- Kısmen haczedilemeyen alacaklar için kaldırma değil sınırlandırma talep edilir.
- Nafaka, sosyal yardım ve benzeri ödemelerin hesap dökümünde ayrıştırılması gerekir.
- Üçüncü kişiye ait para ise istihkak yolu ayrı süreye tabidir.
- Şikâyette süre, öğrenme tarihinden işlemeye başlar ve öğrenme anı ispatlanmalıdır.
Tebligat Zinciri Neden Belirleyici
İtiraz süresinin başlangıcı ödeme emrinin usulüne uygun tebliğidir. Adres kayıt sistemine yapılan tebligatta şerhlerin doğru düşülmemesi, kapıya yapıştırma tutanağının eksik olması ya da muhatap yerine ehil olmayan kişiye teslim, tebligatı sakat hâle getirir. Bu durumda gecikmiş itiraz yolu gündeme gelir; ancak bunun için sakatlığın somut belgeyle ortaya konması ve öğrenme tarihinden itibaren kısa sürede harekete geçilmesi şarttır.
Sıralı Eylem Planı
- UYAP üzerinden takip dosyası ve tebligat parçaları indirilir.
- Tebliğ tarihi ile hacze konu işlemin tarihi karşılaştırılır.
- İtiraz veya şikâyet ayrımı yapılarak doğru merci belirlenir.
- Yetki itirazı esas itirazla birlikte tek dilekçede yazılır.
- Takibin durması hâlinde alacaklının açacağı itirazın iptali davasına hazırlık yapılır.
Bu içerik yol gösterici bir çerçeve sunar. İcra dosyalarında günler çok kısa olduğundan, hesap üzerindeki işlemi gördüğünüz anda dosyayı bir avukata inceletmeniz gecikmenin doğuracağı zararı azaltır.