Hesabına erişemeyen bir kişinin ilk sorusu genellikle şudur: bu bloke kim tarafından, hangi dayanakla konuldu? Cevap, itirazın nereye yapılacağını da belirler. 5549 sayılı Kanun, 5411 sayılı Kanun ve TCK 282 farklı mekanizmalar öngördüğünden, MASAK bağlantılı blokelerde mercii analizi işin başlangıç noktasıdır.
Bloke Türünü Ayırt Etmek
Uygulamada birbirine karıştırılan üç farklı durum vardır. Birincisi, bankanın kendi yükümlülükleri kapsamında uyguladığı geçici kısıtlamadır. İkincisi, idari mekanizma çerçevesinde işlemin ertelenmesidir. Üçüncüsü ise bir soruşturma kapsamında hâkim veya gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde savcılık tarafından verilen ve sonradan hâkim onayına sunulan el koyma kararıdır. İtiraz yolu bu üçünde aynı değildir: adli bir el koyma kararına karşı itiraz ceza muhakemesi kurallarına göre yapılırken, idari nitelikteki bir işlem farklı bir denetime tabidir.
İlk 48 Saatte Yapılması Gerekenler
- Bankadan, kısıtlamanın dayanağının yazılı olarak bildirilmesi talep edilir.
- Hesap hareketleri, blokenin uygulandığı tarih öncesini de kapsayacak şekilde dökülür.
- Paranın kaynağını gösteren belgeler derlenir: satış sözleşmesi, tapu, fatura, maaş bordrosu, vergi beyanı.
- Varsa bir soruşturma numarası öğrenilir ve dosyaya vekâletle erişim sağlanmaya çalışılır.
- Kısıtlamanın tebliğ tarihi kayıt altına alınarak itiraz süresi takvime işlenir.
Paranın İzlenmesinde İspat Yükü Nasıl Karşılanır?
Bu tür dosyalarda savunmanın merkezinde fon akışının izlenebilir biçimde açıklanması yer alır. Zincirin tek bir halkasının belgesiz kalması, tüm akışın şüpheli görünmesine yol açabilir. Bu nedenle gelen her tutar için kaynağı, ödeyeni ve hukuki sebebi gösteren bir tablo hazırlanması, dilekçe ekindeki en etkili çalışmadır. Kripto varlık transferlerinin söz konusu olduğu dosyalarda, platform hesap dökümleri ve cüzdan adresleri arasındaki bağlantı ayrıca açıklanmalıdır; bu alanda sermaye piyasası mevzuatındaki güncel düzenlemeler de gözetilir.
Sık Yapılan Usul Hataları
- Adli el koyma kararına idari başvuru yolu ile itiraz edilmesi ve sürenin bu arada dolması.
- İtiraz dilekçesinin yalnızca mağduriyet anlatımına dayandırılması, belge sunulmaması.
- Üçüncü kişilere ait paranın hesapta bulunması hâlinde, o kişilerin talep hakkının ayrıca kullanılmaması.
- Aynı olayla ilgili farklı mercilere birbiriyle çelişen beyanlar verilmesi.
- Hesabın kısmen serbest bırakılması taleplerinin hiç ileri sürülmemesi.
Sonucun Reddi Hâlinde İkinci Yol
İtirazın reddi, sürecin bitmesi anlamına gelmez. Soruşturmanın seyri değiştikçe ya da yeni belgeler temin edildikçe kaldırma talebi yenilenebilir. Ancak her yeni talebin, önceki ret gerekçesini karşılayan somut bir ilaveye dayanması gerekir; aynı dilekçenin tekrarı sonucu değiştirmez.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Blokenin dayanağı ve soruşturmanın kapsamı izlenecek yolu tümüyle değiştirebileceğinden, dosyanız için mutlaka hukuki destek alınmalıdır.