Hesabına erişemeyen kişinin ilk refleksi bankayı aramak olur; oysa bankanın çoğu zaman kararı veren değil uygulayan taraf olduğu görülür. Bu tabloda en kritik adım, blokenin hangi karara dayandığını tespit etmektir. Kaynağı belirlenmeden yapılan her başvuru, yanlış mercide dosya açılmasıyla ve değerli günlerin yitirilmesiyle sonuçlanır.
Blokenin Üç Olası Kaynağı
- Bankanın kendi işlemi: 5411 sayılı Kanun ve iç risk politikaları çerçevesinde uygulanan kısıtlamalar. Muhatap doğrudan bankadır; talep yazılı yapılmalı ve gerekçe istenmelidir.
- Mali suçlarla mücadele mevzuatı kapsamındaki tedbir: 5549 sayılı Kanun uyarınca şüpheli işlem bildirimi sonrası işlemlerin geçici olarak durdurulması söz konusu olabilir. Bu tedbirin süresi ve devamı kendi usulüne bağlıdır.
- Ceza soruşturması kapsamındaki el koyma: Savcılık talebi ve hâkim kararına dayanır. Bu durumda başvuru bankaya değil, kararı veren merciye yöneltilir ve ceza muhakemesi mevzuatındaki itiraz yolu işletilir.
Paranın İzlenmesi Neden Belirleyici
TCK'nın 282. maddesindeki suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama isnadında tartışma, paranın nereden geldiği ve hangi zincirden geçtiği üzerinde yoğunlaşır. Bu nedenle savunmanın ağırlık merkezi hukuki değil, izlenebilirliğe ilişkindir. Kripto varlık işlemleri bakımından SPK'nın ilgili düzenlemeleri kapsamındaki hizmet sağlayıcılardan alınacak işlem geçmişi, cüzdan adresleri ve transfer zinciri, dosyanın anlaşılmasında belirleyici olur.
Fon Kaynağını Belgeleyen Dosya
- Paranın girişini gösteren dekont, sözleşme, fatura veya satış belgesi
- Gelirin beyan edildiğini gösteren vergisel kayıtlar
- Hesaplar arası transferlerin tarih sırasıyla dizildiği bir akış tablosu
- Kripto işlemlerinde platform işlem dökümü ve zincir üstü hareketlerin listesi
- Karşı tarafla yapılan yazışmaların bütünü; seçilmiş parçalar değil
İyiniyetli Üçüncü Kişi Durumu
Dolandırıcılık mağdurunun parasının, olaydan habersiz bir hesaba aktarılması sık görülen bir durumdur. Bu kişiler bakımından mesele, suça iştirak değil hesabın kullanılmasıdır ve savunma tamamen farklı bir zemine oturur: hesabın nasıl paylaşıldığı, kimin talimatıyla işlem yapıldığı ve karşılığında bir menfaat elde edilip edilmediği açıklanmalıdır.
Buradaki açıklamalar genel bilgilendirme amaçlıdır; tedbirin kaynağı ve dosyanın aşaması izlenecek yolu bütünüyle değiştirir. Blokeyi öğrendiğinizde önce kararın dayanağını sorun, ardından gecikmeden hukuki destek alın.