Banka hesabına ya da kripto varlık platformundaki bakiyeye erişimin bir anda kesilmesi, çoğu kişinin süreci ilk kez öğrendiği andır. Bu tabloda ilk yapılması gereken, kısıtlamanın hangi karara dayandığını netleştirmektir: bankanın kendi risk politikası kaynaklı bir işlem mi, MASAK bildirimine bağlı bir erteleme mi, yoksa soruşturma kapsamında verilmiş bir elkoyma kararı mı söz konusudur? Her biri farklı mercie ve farklı süreye tabidir.
Kısıtlamanın Kaynağını Ayırt Etmek
5549 sayılı Kanun kapsamında yükümlüler şüpheli işlem bildirimi yapar ve belirli hâllerde işlemin ertelenmesi gündeme gelir. Soruşturma başlamışsa dosya, TCK 282. maddede düzenlenen suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama iddiası ya da öncül suç iddiası üzerinden yürür. 5411 sayılı Bankacılık Kanunu kapsamındaki müşteri ilişkisine dair kararlar ise ayrı bir hukuki zemine oturur. Banka şubesinden alınacak yazılı açıklama ve dekont üzerindeki kod, çoğu zaman doğru hattı gösteren ilk bilgidir.
Fonların Kaynağını Belgelemek
Bu dosyalarda savunmanın omurgası, para akışının izlenebilir biçimde belgelenmesidir. Dağınık ekran görüntüleri yerine kronolojik bir dosya kurulmalıdır:
- Gelirin kaynağı: maaş bordrosu, satış sözleşmesi, tapu, fatura veya vergi beyanı
- Platform işlem geçmişinin resmî formatta ve tam dönem olarak alınması
- Karşı taraf bilgileri ve transferlerin ekonomik gerekçesi
- Üçüncü kişi hesabı kullanıldıysa bunun sebebinin açıklanması
İtiraz Yolu ve Tebligat Gecikmesi
Ceza soruşturması kapsamında verilen koruma tedbirlerine karşı itiraz, Ceza Muhakemesi Kanunundaki genel usule göre ilgili hakimliğe yapılır ve süre, kararın öğrenilmesine bağlanır. Sorun şuradadır: uygulamada kişi kararı çoğu zaman resmî bir tebliğle değil, hesabına erişemediği anda öğrenir. Adres bilgisinin güncel olmaması, kararın tebliğinin gecikmesi veya vekâletin dosyaya geç sunulması nedeniyle itiraz penceresi fiilen daralır. Bu yüzden dosyaya ivedilikle vekâlet sunmak, tebligat adresini beyan etmek ve karar örneğini talep etmek ilk günün işidir.
Süreci Yönetirken
- Hangi merciin, hangi tarihli kararının bulunduğu tespit edilir.
- Dosya kısıtlıysa kısıtlama kapsamı ve inceleme imkânı ayrıca sorulur.
- Fon kaynağı dosyası tek bir dizinde, tarih sırasıyla hazırlanır.
- İtiraz dilekçesi, tedbirin ölçülülüğü ve somut şüphe eksikliği üzerinden kurulur.
- Kısmi çözüm için zorunlu ödemelere ilişkin talepler ayrıca dile getirilir.
Not
Buradaki açıklamalar genel çerçeve sunar. Blokenin dayanağı, tutarın büyüklüğü ve öncül suç iddiasının niteliği stratejiyi kökten değiştirdiğinden, ilk itiraz dilekçesini hazırlamadan önce dosyanın hukuki incelemesini yaptırmanız önemlidir.