Maaşına haciz konulduğunu çoğu borçlu, bordrosundaki kesintiyi gördüğü ay öğrenir. Oysa bu noktaya gelinceye kadar ödeme emri tebliği, itiraz süresi ve haciz aşaması geride kalmıştır. Bu rehber, maaş haczinde hangi itirazın hangi mercie yapılacağını ve geç öğrenmenin doğurduğu sonuçları ele alıyor.
İtiraz ile Şikâyeti Karıştırmamak
İcra ve İflas Kanunu iki farklı yol öngörür ve bunlar aynı şey değildir. Borcun kendisine, miktarına veya imzaya yönelik karşı çıkış itirazdır ve ödeme emrinde gösterilen yasal süre içinde icra dairesine yapılır. Haczin usulüne, kapsamına veya haczedilemeyecek bir kalemin haczedilmiş olmasına yönelik karşı çıkış ise şikâyettir ve icra mahkemesine yöneltilir. Maaş haczinin sınırına ilişkin tartışmalar genellikle ikinci gruba girer.
Maaşın Ne Kadarı Haczedilebilir
Kanun, maaş ve ücretlerin tamamının haczedilmesine izin vermez; borçlunun ve ailesinin geçimi için gerekli olan kısım ayrılır ve kesinti kanunda belirlenen oranla sınırlıdır. Uygulamada sık karşılaşılan hatalar şunlardır:
- Nafaka alacağına ilişkin haczin diğer alacaklarla aynı sınıra tabi sanılması
- Emekli maaşı ile ücret arasındaki farkın gözetilmemesi
- Birden fazla dosyadan aynı anda kesinti yapılması
- İhbar, kıdem tazminatı gibi kalemlerin ayrı değerlendirilmemesi
Tebligat Gecikmesi ve Kaçan İtiraz Süresi
Bu dosyalarda en kritik an ödeme emrinin tebliğidir. Eski adrese yapılan tebligat, muhatabın adreste bulunmaması üzerine yapılan işlemlerin usule aykırı tamamlanması veya tebliğ evrakındaki şerhin eksik olması, borçlunun dosyadan hiç haberi olmadan takibin kesinleşmesine yol açar. Bu durumda gündeme gelen talep, usulsüz tebligatın öğrenme tarihine göre düzeltilmesidir. Öğrenme anını belgelemek için maaş bordrosu, banka hareketi veya işveren yazısı dosyaya sunulmalıdır.
Yapılacaklar Sırası
- Dosya numarası öğrenilerek takip dayanağı ve tebligat parçası incelenir.
- Takip kesinleşmiş mi, kesinleşmemiş mi tespit edilir.
- Kesinleşmemişse itiraz, kesinleşmişse şikâyet veya menfi tespit hattı değerlendirilir.
- Kesinti oranı hatalıysa icra mahkemesine düzeltme talebiyle başvurulur.
- Ödeme gücü varsa taksitlendirme talebi ayrıca dosyaya sunulur.
Değerlendirme
Buradaki bilgiler genel çerçeve içindir. İcra dosyalarında süreler kısa ve yol seçimi bağlayıcı olduğundan, kesintiyi fark ettiğiniz anda dosyanın bir hukukçu tarafından incelenmesi, geri dönüşü zor sonuçların önüne geçer.