Hesabına erişemeyen bir kişinin ilk sorduğu soru genellikle şudur: bu bloke kimin kararıyla kondu? Cevap, itirazın nereye yapılacağını da belirler. 5549 sayılı Kanun kapsamındaki idari tedbir ile Cumhuriyet savcılığının yürüttüğü soruşturmada verilen elkoyma kararı birbirinden farklı hukuki rejimlere tabidir ve karıştırıldığında değerli günler kaybedilir.
Blokenin Kaynağını Ayırt Etmek
Uygulamada üç ayrı durum aynı isimle anılır: bankanın kendi risk yönetimi çerçevesinde uyguladığı kısıtlama, MASAK mevzuatı uyarınca işlemin ertelenmesi ve soruşturma kapsamında hâkim veya savcı kararıyla malvarlığına elkonulması. İlk adım, bankadan alınacak yazılı bildirim ve dekont hareketleriyle bu üçünden hangisinin söz konusu olduğunu belgelemektir.
Yanlış Kapıya Başvurmanın Somut Sonuçları
- Adli elkoymaya karşı idare mahkemesinde dava açmak: görev yönünden ret, arada geçen süre kayıp.
- Ceza soruşturmasındaki tedbir için bankaya dilekçe vermek: bankanın karar yetkisi yoktur, dosya hareketsiz kalır.
- Şüpheli işlem bildiriminin kendisini dava konusu yapmaya çalışmak: bildirimin hukuki niteliği tartışmalı bir alana sürüklenir.
- Soruşturmanın gizliliği aşamasında dosya örneği talebinin usulüne uygun yapılmaması.
Elkoyma Kararına Karşı Yol
Ceza muhakemesi hukukunda koruma tedbirlerine karşı öngörülen olağan denetim yolu itirazdır. İtiraz, kararı veren merciye sunulur ve inceleme kanunda gösterilen bir üst merci tarafından yapılır. Dilekçede yalnızca mağduriyet anlatmak yetmez; paranın kaynağını gösteren belgeler, ticari faaliyetin olağan akışı ve hesap hareketlerinin ekonomik karşılığı kalem kalem ortaya konmalıdır.
Kaynağı İspat Dosyası
- Fon girişinin dayanağı: satış sözleşmesi, fatura, tapu bedeli, kredi kullandırım belgesi.
- Karşı taraf bilgisi: gönderen hesabın niteliği ve işlemin ticari mantığı.
- Vergisel uyum: beyannameler ve kayıtların hesap hareketleriyle örtüşmesi.
- Kripto varlık söz konusuysa platform çıktıları, cüzdan adresleri ve transfer zinciri.
- Tüm belgelerin tarih sırasına dizilmiş tek bir zaman çizelgesinde toplanması.
Süre Yönetimi
Bu tür dosyalarda en sık görülen kayıp, itiraz süresinin tebliğ tarihi yerine öğrenme tarihinden hesaplanması sanısıdır. Kararın kime, ne zaman ve nasıl tebliğ edildiği belgelenmeli; vekâletname sunulan dosyalarda tebligatın vekile yapılıp yapılmadığı ayrıca kontrol edilmelidir. Aklama suçlarına ilişkin TCK düzenlemeleri kapsamındaki isnat, tedbirin kaldırılması talebiyle birlikte esastan da yanıtlanmalıdır.
Buradaki açıklamalar genel nitelikte olup her dosyanın kendi belgeleri sonucu değiştirir. Hesabınıza konan kısıtlamanın kaynağını öğrendikten sonra, süre işlemeye başlamadan bir hukukçuyla dosyanızı birlikte değerlendirmeniz yerinde olur.