Bir yatırım vaadiyle ya da sahte platform üzerinden aktarılan para, çoğu zaman doğrudan karşı tarafa değil, ödeme kuruluşları ve aracı hesaplar zinciri üzerinden hareket eder. Bu dosyalarda kaybedilen ilk şey para değil zamandır; ikinci kaybedilen ise delilin bütünlüğüdür. Doğru merci seçimi de tam olarak delilin nasıl paketlendiğine bağlıdır.
İlk Günlerde Yapılanlar Dosyanın Kaderini Belirler
Transferin gerçekleştiği ilk günlerde alınacak önlemler, sonraki aylarda yapılacak her şeyden daha etkilidir. Hesap hareketleri henüz taze, aracı hesaplar henüz boşaltılmamış olabilir. Bu aşamada bankadan ve ödeme kuruluşundan işlem dekontları, alıcı hesap bilgileri ve varsa referans numaraları resmî yazıyla istenmeli; platformla yapılan yazışmalar tek bir dosyada toplanmalıdır.
Delil Paketinin Anatomisi
- Para hareketinin kronolojik dökümü: tarih, tutar, gönderen ve alıcı hesap, açıklama alanı
- Platformla kurulan iletişimin tamamı: mesajlaşma kayıtları, e-postalar, çağrı kayıtları
- Platformun tanıtım materyalleri ve verdiği taahhütlerin ekran kayıtları, adres bilgisiyle birlikte
- Kripto varlık söz konusuysa cüzdan adresleri ve zincir üzerindeki işlem kimlikleri
- Karşı tarafın kimliğine dair her türlü iz: unvan, vergi numarası, alan adı kaydı
Bu paket, hangi mercie gidilirse gidilsin aynı çekirdek belgelerden oluşur; değişen yalnızca talebin çerçevesidir.
Kimin Karşısına Çıkılacak
Suç şüphesi varsa Cumhuriyet başsavcılığına suç duyurusunda bulunulur; malvarlığının kaçırılmasını önlemek için el koyma ve tedbir talepleri dilekçede açıkça istenir. Kara para akışına ilişkin şüpheler MASAK'ın görev alanına girer ve 5549 sayılı Kanun kapsamındaki bildirim düzeni burada devreye girer. Bankacılık faaliyeti yönünden 5411 sayılı Kanun çerçevesinde BDDK'ya, sermaye piyasası aracı ve kripto varlık hizmet sağlayıcıları yönünden SPK düzenlemeleri kapsamında ilgili kuruma başvuru yapılabilir. Alacağın tahsili ise ayrı bir kanaldır ve hukuk mahkemelerinde takip edilir.
Yanlış Mercie Yapılan Başvurunun Gizli Maliyeti
Düzenleyici kuruma yapılan başvuru, idari denetim başlatır ancak paranın iadesini kendiliğinden sağlamaz. Bu yolu tek başına yürütenler çoğu zaman aylar sonra hukuk yoluna döner; o aşamada aracı hesaplar boşalmış, karşı taraf ulaşılamaz hâle gelmiş olur. Aynı şekilde, delillerin sıralanmadığı dağınık bir suç duyurusu, soruşturmanın genişletilmesi yerine kısa yoldan sonuçlanmasına yol açabilir. Delil karartma ve delillerin usulüne aykırı elde edilmesi de ayrıca TCK kapsamında sonuç doğuran konulardır; bu nedenle kayıtların üçüncü kişilerden gizlice temin edilmesi yerine resmî yollarla istenmesi önerilir.
Adımların Sıralaması
- Ödeme zinciri kâğıt üzerinde şema hâline getirilir.
- Bankalardan ve ödeme kuruluşlarından resmî talep yazıları gönderilir.
- Tedbir talepli suç duyurusu, delil paketiyle birlikte sunulur.
- Gerekiyorsa düzenleyici kuruma paralel bildirim yapılır.
- Tahsil yolu için ihtiyati haciz ve dava seçenekleri değerlendirilir.
Bu metin genel bilgi vermek amacıyla hazırlanmıştır. İşlem zincirinin yapısı ve karşı tarafın hukuki statüsü izlenecek yolu değiştirebileceğinden, kayıp büyümeden bir hukukçudan destek alınması önem taşır.