Bir ödeme hesabına erişimin bir sabah kapanması, çoğu zaman tek bir sebebe değil, üst üste binmiş birden çok işleme dayanır. Blokenin kaynağını doğru okumadan yazılan itiraz dilekçeleri genellikle ilgisiz bir birimde beklemekte ve bu arada işletmenin nakit akışı durmaktadır. Bu rehber, blokenin türünü ayırmayı ve her tür için doğru kapıyı belirlemeyi ele alır.
Önce Blokenin Kaynağını Tespit Edin
Uygulamada dört ayrı kaynak görülür. Birincisi, soruşturma kapsamında verilmiş adli nitelikte bir tedbir kararıdır. İkincisi, 5549 sayılı Kanun çerçevesinde işlemin askıya alınması gibi idari nitelikli tedbirlerdir. Üçüncüsü, kuruluşun kendi risk politikası ve çerçeve sözleşmesine dayanarak uyguladığı sözleşmesel kısıtlamadır. Dördüncüsü ise icra dairesinden gelen haciz ihbarnamesidir. İtiraz yolu, bu dördü için birbirinden tamamen farklıdır.
Adli Tedbirde İtiraz Zinciri
Soruşturma kapsamında verilen el koyma benzeri kararlara karşı yol, kararı veren makamın niteliğine göre belirlenir; bu tür kararların denetimi hâkimlik nezdinde yapılır ve süreye tabidir. TCK 282 kapsamındaki bir iddiaya dayanan işlemlerde, paranın kaynağının meşruiyetini gösteren belge seti kararın kaldırılmasına yönelik en güçlü araçtır. Doğrudan kuruluşa yazılan itiraz mektupları bu aşamada sonuç doğurmaz; kuruluş kararı uygulamakla yükümlüdür.
İdari ve Sözleşmesel Kısıtlamada Yol
İdari nitelikli bir tedbir söz konusuysa, kararı tesis eden idareye başvuru ve ardından idari yargı yolu gündeme gelir. Buna karşılık kuruluşun kendi kararıyla uyguladığı kısıtlama özel hukuk ilişkisinden doğar; burada muhatap kuruluşun kendisi, uyuşmazlık çözülmezse görevli mahkemedir. 5411 sayılı Kanun ve ilgili düzenlemeler ile SPK kripto düzenlemeleri kapsamındaki hizmet sağlayıcılarında da bu ayrım aynen geçerlidir.
Belge Setini Baştan Kurun
- Hesaba giren tutarların ticari dayanağı: fatura, sözleşme, sipariş kaydı
- Karşı tarafla yazışmalar ve işlem geçmişinin dökümü
- Kuruluşa yapılan başvuruların tarih ve içerik kaydı
- İşletmenin faaliyet konusunu ve hacmini gösteren mali kayıtlar
Zaman Baskısını Yönetmek
Blokenin sürdüğü her gün, kısıtlamanın kaldırılmasının yanında zararın da büyümesi anlamına gelir. Bu nedenle itiraz dilekçesinde yalnızca kısıtlamanın kaldırılması değil, tedbirin kapsamının daraltılması gibi ara talepler de yer almalıdır. Kısmi çözüm, bütünüyle reddedilen bir talepten çoğu zaman daha işlevseldir.
Bu metin genel bilgilendirme amacı taşır. Hesabınıza uygulanan kısıtlamanın gerçek kaynağı ancak dosyadaki belgelerle anlaşılabileceğinden, işlem yapmadan önce hukuki değerlendirme almanız uygun olur.