Yüksek getiri vaadiyle toplanan paralarda kayıp fark edildiğinde ilk saatler belirleyicidir. Buna karşılık mağdurların önemli bir kısmı, doğru makamı bulmaya çalışırken haftalar kaybeder. Şikâyet, ihbar ve dava birbirinden farklı sonuçlar doğurur; bu yazıda hangi talebin nereye yöneltileceği ele alınmaktadır.
Paranın İzini Sıcakken Sürmek
İlk adım, transferin bütün ayrıntılarını sabitlemektir: gönderim tarihi ve saati, tutar, alıcı hesap ve IBAN bilgisi, aracı kurum, kripto varlık söz konusuysa cüzdan adresi ve işlem kimliği. Bankaya yapılacak yazılı bildirimin kayıt altına alınması, sonraki aşamalarda bildirimin zamanında yapıldığını göstermek bakımından önemlidir. Sözlü çağrı merkezi görüşmeleri tek başına yeterli bir dayanak oluşturmaz.
Şikâyet Merciini Ayırmak
- Dolandırıcılık iddiası: Cumhuriyet başsavcılığına yapılacak suç duyurusu.
- İzinsiz mevduat toplama veya kredi faaliyeti iddiası: 5411 sayılı Kanun çerçevesinde yetkili düzenleyici kuruma yapılacak bildirim.
- İzinsiz yatırım hizmeti sunulması veya izinsiz halka arz iddiası: sermaye piyasası düzenlemeleri kapsamında ilgili kuruma.
- Aklama şüphesi: 5549 sayılı Kanun kapsamında yürütülen ihbar mekanizmasına.
- Bankanın işlemine ilişkin bireysel şikâyet: bankanın kendi şikâyet birimine ve ardından bankacılık sektöründeki müşteri şikâyetlerini inceleyen hakem heyetine.
- İşlem tüketici işlemi niteliğindeyse: parasal sınıra göre tüketici hakem heyeti veya tüketici mahkemesi.
İdari Şikâyet Paranın İadesini Sağlamaz
Düzenleyici kurumlara yapılan bildirimler idari yaptırım ve faaliyet yasağı doğurabilir; ancak mağdurun kaybettiği tutarın iadesi bu kararlarla gerçekleşmez. İade için ya ceza dosyasındaki elkoyma ve iade hükümleri takip edilmeli ya da ayrıca hukuk davası açılmalıdır. Bu ayrımın bilinmemesi, mağdurun yıllarca yanlış dosyayı beklemesine yol açar.
Muhatabı Doğru Belirlemek
- Paranın gönderildiği hesabın sahibi ile platformu işletenlerin aynı kişi olup olmadığı araştırılır.
- Hesabını kullandıran kişilerin sorumluluğu ayrıca değerlendirilir; bu tür fiiller TCK 282 kapsamındaki tartışmaları da gündeme getirir.
- Yurt dışı merkezli bir yapı varsa Türkiye ayağındaki temsilci ve aracılar tespit edilir.
- Alacağın güvence altına alınması için geçici hukuki koruma talebi gecikmeden değerlendirilir.
Not
Bu tür dosyalarda delil, işlem kayıtları kaybolmadan toplandığı ölçüde değer taşır. Yukarıdaki anlatım genel bilgilendirme amaçlıdır; kendi olayınızda hangi makama hangi sırayla başvuracağınızı bir hukukçuyla birlikte belirlemeniz önerilir.