Kripto ya da yatırım platformu üzerinden yapılan işlemlerin ardından banka hesabına bloke konulması, mağdur konumundaki kişinin bir anda savunma yapmak zorunda kaldığı bir durum yaratır. Bu rehber, hesap blokesiyle karşılaşan yatırımcının paranın kaynağını ve iyi niyetini nasıl ortaya koyacağını ele alır.
Blokenin Kaynağını Doğru Teşhis Etmek
İlk yapılması gereken, kısıtlamanın nereden geldiğini öğrenmektir. Uygulamada birbirinden farklı üç kaynak vardır: bankanın kendi risk değerlendirmesi çerçevesinde 5411 sayılı Kanun kapsamındaki iç prosedürü, 5549 sayılı Kanun çerçevesinde yürütülen şüpheli işlem süreci ve bir ceza soruşturması kapsamında verilmiş el koyma kararı. Her birinin muhatabı ve itiraz yolu farklıdır; bankaya yazılan bir dilekçe, hâkimlik kararıyla konulmuş bir tedbiri kaldırmaz.
Paranın Kaynağını Belgeleyen Zincir
- Bloke edilen tutarın hesaba giriş kaydı ve gönderen bilgisi
- Paranın kazanıldığı işleme ait sözleşme, fatura, bordro veya satış belgesi
- Kripto varlık alım satımında platform işlem geçmişi ve cüzdan kayıtları
- Karşı tarafla yapılan yazışmaların işlem tarihleriyle örtüşen bölümleri
- Aynı hesap üzerinden yürütülen olağan gelir hareketlerinin dökümü
Bu zincirin amacı tek cümleyle özetlenebilir: hesaba giren paranın hangi meşru işlemin karşılığı olduğunu, ara halka bırakmadan göstermek.
Aracı Hesap İddiasına Karşı Savunma
Blokeler sıklıkla, hesabın başkasına ait paranın taşınmasında kullanıldığı şüphesinden doğar. TCK 282 kapsamındaki değerlendirmede belirleyici olan, kişinin paranın kaynağını bilip bilmediğidir. Bu nedenle savunma, işlem hacminin kişinin bilinen gelir düzeniyle uyumlu olduğunu ve karşı tarafla aradaki ilişkinin gerçek bir ticari ya da yatırım ilişkisi olduğunu gösteren verilerle kurulur. Platformun SPK kripto düzenlemeleri kapsamında faaliyet gösterip göstermediği de bu değerlendirmede ayrıca not edilir.
İtiraz Yolunu Kaçırmamak
Soruşturma kapsamında verilen koruma tedbirlerine karşı itiraz süreleri kısadır ve kararın öğrenilmesiyle işlemeye başlar. Kararın tebliğ edildiği tarihi gösteren belge saklanmalı, itiraz dilekçesi yalnızca mağduriyet anlatısı üzerine değil, tedbirin dayandığı şüphenin somut verilerle çürütülmesi üzerine kurulmalıdır.
Belge Eksikliğinin Doğrudan Sonucu
Nakit olarak alınan ve kaydı bulunmayan ödemeler, tanıdık aracılığıyla yapılan transferler ve kapanmış bir platformdan indirilmemiş işlem geçmişi, savunmanın en zayıf noktalarını oluşturur. Platform erişilebilir durumdayken işlem geçmişinin tam olarak indirilmesi, sonradan telafisi mümkün olmayan bir adımdır.
Bu metin genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Blokenin dayanağı ve tutarın büyüklüğü izlenecek yolu belirlediğinden, kısıtlamayı öğrendiğiniz anda dosyanızı bir hukukçuyla birlikte değerlendirmeniz önerilir.