Yatırım vaadiyle yönlendirilen paraların ardından gelen hesap blokesi, mağdurun hem kendi hesabına ulaşamadığı hem de kaybettiği tutarı takip edemediği çift taraflı bir sıkışma yaratır. Bu rehber, 5411 ve 5549 sayılı kanunlar ile SPK kripto düzenlemeleri ve TCK 282 çerçevesinde hesap blokesi karşısında izlenecek sırayı, para akışının ispatına odaklanarak ele alıyor.
İlk Adım: Blokenin Kaynağını Tespit Etmek
Blokenin kimden geldiği bilinmeden yapılan her başvuru boşa gider. Uygulamada üç ayrı kaynak vardır: kuruluşun kendi risk değerlendirmesine dayanan kısıtlama, adli mercilerden gelen bir karar ve şüpheli işlem bildirimi zinciri üzerinden gelişen süreç. Bankaya yazılan dilekçeye alınan cevapta işlemin dayanağının sorulması, doğru merciyi belirlemenin en kısa yoludur. Adli bir karar varsa itiraz bankaya değil, kararı veren mercie yöneltilir.
Para Akışı Haritası Çıkarmak
- Gönderilen her transfer için tarih, tutar, alıcı ad ve IBAN bilgisi tabloya işlenir.
- Kripto varlık transferlerinde cüzdan adresi ve işlem kaydı ayrıca saklanır.
- Platformla yapılan tüm yazışmalar, ekran kayıtları ve vaat edilen getiri mesajları toplanır.
- Yönlendirmeyi yapan kişilerin telefon, sosyal medya ve tanıtım materyalleri kayıt altına alınır.
- Ödeme zincirinde araya giren üçüncü kişi hesapları ayrı başlıkta gösterilir.
Bu harita yalnız ceza soruşturması için değil, blokenin kaldırılması talebinde de işe yarar. Hesabına para geçen kişi kendisinin de mağdur olduğunu ileri sürüyorsa, paranın hangi aşamada ve hangi anlatımla geldiğini gösteren belgeler belirleyici olur.
İki Cepheyi Aynı Anda Yürütmek
Ceza tarafında şikâyet ve suçtan kaynaklanan malvarlığının izlenmesi gündemdeyken, hukuk tarafında iade ve zarar talepleri ayrı bir zeminde ilerler. Bu iki cephede anlatımın tutarlı olması gerekir; ceza dosyasına verilen beyanla hukuk dosyasındaki iddia farklılaştığında karşı taraf bu farkı kullanır. Aynı şekilde, blokenin kaldırılması talebiyle sunulan gerekçe ile şikâyet dilekçesindeki olay anlatımı birbirini desteklemelidir.
Zaman Neden Bu Kadar Önemli
Transfer edilen tutarlar genellikle kısa aralıklarla birden çok hesap üzerinden dağıtılır. Bildirimin gecikmesi, takip edilebilir bakiyenin azalması anlamına gelir. Bu nedenle belge toplama işi tamamlanmayı beklemeden, elde bulunanla ilk başvuru yapılmalı ve dosya sonradan tamamlanmalıdır.
Kapanış
Bu açıklamalar genel niteliktedir. Blokenin dayanağı, işlem sayısı ve varlık türü değiştikçe atılacak adımlar da farklılaşır; kendi hesap hareketleriniz üzerinden bir değerlendirme yaptırmadan iddia kurmamanız daha güvenli olur.