Maaşına haciz konulduğunu bordrodan öğrenen kişinin karşısında kısa süreli ve birbirine benzemeyen birkaç yol bulunur. İİK ve HMK çerçevesinde bu yolların ayrımı nettir: borcun kendisine yönelik itiraz başka, haczin ölçüsüne yönelik şikâyet başkadır. İkisinin karıştırılması, en sık rastlanan hak kaybı sebebidir.
Önce dosyayı okumak
İlk adım, icra dosyasının hangi takip türüyle açıldığını belirlemektir. İlamsız takipte ödeme emrine itiraz kısa bir süreye tabidir ve süresinde yapılan itiraz takibi durdurur. İlama dayalı takipte ise itiraz yolu aynı biçimde işlemez; burada gündeme gelen tartışma genellikle icranın geri bırakılmasıdır. Dosya türü belirlenmeden yazılan dilekçeler çoğunlukla sonuçsuz kalır.
Haczin ölçüsüne ilişkin sınır
Maaş üzerindeki haciz sınırsız değildir; kanun, maaşın belirli bir oranının üzerinde haczedilemeyeceğini öngörür ve borçlunun ailesinin geçimi için gerekli kısım korunur. Nafaka alacakları bakımından ise bu sınırlama farklı işler. Bordroda kesintinin öngörülen orandan fazla yapıldığı görülüyorsa, konu icra dairesinin işlemine yönelik bir şikâyet oluşturur ve icra hukuk mahkemesinde ele alınır.
Şikâyet süresi kısa ve nettir
İşlemin kanuna aykırılığına dayanan şikâyet, öğrenme tarihinden itibaren kısa bir süre içinde yapılmalıdır. Buna karşılık bir hakkın hiç yerine getirilmemesi ya da sürüncemede bırakılması hâlinde süre koşulu aranmaz. Bu ayrım, geç fark edilen kesintilerde dosyanın tek dayanağı olabilir; bu nedenle kesintinin ne zaman öğrenildiği bordro ve banka kaydıyla gösterilmelidir.
Dilekçeye eklenecek belgeler
- Kesintiyi gösteren ücret bordroları ve banka hesap dökümü
- İşverene gönderilen haciz müzekkeresinin tarihini gösteren kayıt
- Aile durumunu ve bakmakla yükümlü olunan kişileri gösteren nüfus kaydı
- Aynı maaş üzerinde birden fazla dosyadan kesinti varsa, dosyaların sıra ve tarih listesi
Muvafakatin sonucunu bilerek hareket etmek
Borçlunun maaşının kanuni sınırın üzerinde haczine rıza göstermesi, belirli koşullarda sonuç doğurur ve sonradan bu rızadan dönmek kolay olmaz. İcra dairesinde imzalanan tutanakların içeriği okunmadan imzalanmamalıdır.
Yanlış kapının bedeli
Ödeme emrine itiraz icra dairesine, işleme yönelik şikâyet ise icra hukuk mahkemesine yapılır. Genel mahkemede açılan bir dava, kısa şikâyet süresini durdurmaz ve dosya görevsizlikle sonuçlanırken süre tükenmiş olabilir.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır. Takibin türü, alacağın niteliği ve dosyadaki tebligat tarihleri sonucu değiştirir; bordroyu ve dosya ekranını bir hukukçuyla birlikte incelemeniz önerilir.