Kira artışı uyuşmazlıklarında taraflar genellikle oranı tartışır, oysa dosyayı asıl kaybettiren şey takvimdir. Yeni kira dönemi başlamadan atılması gereken adım atlandığında, haklı bir talep bir yıl daha bekletilebilir. Bu rehber TBK ve TMK çerçevesinde artış sürecinin zaman eksenini ele alır ve kiracıyla anlaşma ile dava açma arasındaki tercihi hangi verilerin belirlemesi gerektiğini gösterir.
Artış Oranının Yasal Çerçevesi
Konut ve çatılı işyeri kiralarında yenilenen dönem için kararlaştırılacak artış, bir önceki kira yılında tüketici fiyat endeksindeki on iki aylık ortalamalara göre değişim oranını aşamaz. Sözleşmede daha yüksek bir oran yazılmış olsa dahi bu üst sınır uygulanır. Beş yıldan uzun süredir devam eden kira ilişkilerinde ise yeni dönem bedeli, endeks oranı yanında taşınmazın durumu ve emsal kira bedelleri gözetilerek hakkaniyete uygun biçimde belirlenebilir.
Takvimi Kuran Adımlar
- Kira başlangıç tarihi ve dönem yenilenme günü sözleşmeden netleştirilir.
- Yeni dönemin başlangıcından makul süre önce yazılı artış bildirimi hazırlanır.
- Kira tespiti düşünülüyorsa, yeni dönem başlamadan en geç otuz gün önce ihtar çekilir veya dava açılır.
- Bildirimin tebliğ tarihini gösteren belge dosyaya konur.
- Ödemelerin banka üzerinden ve açıklamalı biçimde yapılması sağlanır.
Sık Karşılaşılan Süre Tuzakları
- İhtarın yeni dönem başladıktan sonra gönderilmesi ve tespit talebinin bir dönem ötelenmesi
- Tebligatın eski adrese yapılması nedeniyle bildirimin ulaşmamış sayılması
- Artışın kabulü anlamına gelebilecek şekilde eski bedelin ihtirazi kayıt koymadan tahsil edilmesi
- Kira bedelinin elden ödenmesi ve ödeme tarihinin ispat edilememesi
Anlaşma ile Dava Arasında Seçim
Kira ilişkisi süregiden bir ilişkidir; bu nedenle uyuşmazlığın çözümü yalnızca rakamla değil ilişkinin devamıyla da ilgilidir. Aradaki fark küçükse ve kiracı düzenli ödeme yapıyorsa, yazılı bir ek protokolle artış ve gelecek dönem koşullarını netleştirmek dava masrafından ve zaman kaybından korur. Buna karşılık bedel emsallerin belirgin biçimde altında kalmışsa, tahliye baskısı olmaksızın açılacak tespit davası kalıcı bir düzeltme sağlar. Her iki yolda da varılan sonucun yazılı metne bağlanması, bir sonraki dönemin uyuşmazlığını baştan engeller.
Bu içerik genel nitelikte bilgi sunar. Sözleşmenizin özel hükümleri, taşınmazın niteliği ve ilişkinin süresi tabloyu değiştirebileceğinden, ihtar veya dava adımından önce dosyanızı bir hukukçuya inceletmeniz önerilir.