Kira artışı uyuşmazlıkları, taraflar arasında sürmekte olan bir ilişkiyi konu aldığı için diğer alacak uyuşmazlıklarından ayrılır. TBK'nın kira ilişkisine dair hükümleri, TMK'daki mülkiyet düzeni ve 634 sayılı Kanun kapsamındaki kat mülkiyeti kuralları birlikte değerlendirildiğinde, artış tartışmasının yalnızca rakamdan ibaret olmadığı görülür.
Artış Sınırı ile Tespit Davası Farklı Kurumlardır
Yenilenen kira dönemlerinde uygulanacak artış, kanunda öngörülen üst sınıra tabidir ve sözleşmeye bunun üzerinde bir oran yazılmış olması tek başına bağlayıcılık doğurmaz. Kira bedelinin yeniden belirlenmesi talebi ise ayrı bir dava türüdür ve kanunda öngörülen süre koşullarına bağlıdır. Bu iki yolu karıştırmak, açılan davanın konusuz kalmasına yol açabilir.
Davanın Zamanlaması Sonucu Belirler
- Yeni dönem başlamadan önce yapılan yazılı bildirimin varlığı ve tarihi.
- Bildirimin karşı tarafa ulaştığını gösteren belge.
- Davanın hangi dönem için sonuç doğuracağı.
- Dava sürerken ödenmeye devam eden kiranın hangi tutar üzerinden yatırılacağı.
- Ödemelerin açıklama kısmına hangi dönemin yazılacağı.
Emsal ve Rayiç Verisini Baştan Toplayın
Kira bedelinin yeniden belirlenmesinde belirleyici olan, taşınmazın konumu, yaşı, yüzölçümü ve benzer taşınmazların güncel durumudur. Bu nedenle aynı bina veya çevredeki benzer nitelikli taşınmazlara ilişkin ilan ve sözleşme örnekleri, tarih bilgisiyle birlikte toplanmalıdır. Taşınmazda kiracı tarafından yapılan kalıcı iyileştirmeler varsa bunlar da ayrıca belgelenmelidir; aksi hâlde değerlendirmede dikkate alınması güçleşir.
Ortak Gider ve Aidat Tartışması
Uygulamada artış tartışmasına çoğu zaman ortak giderler eşlik eder. Kat mülkiyeti düzeninde hangi giderin malike, hangisinin kullanana ait olduğu ayrımı ile sözleşmede yer alan aidat kaydı birlikte okunmalıdır. Yönetim planındaki düzenleme ile kira sözleşmesindeki kayıt çeliştiğinde, bu çelişkinin taraflar arasındaki ilişkiye etkisi ayrıca değerlendirilmelidir.
Anlaşma Yolunu Denerken
- Talep ettiğiniz tutarı emsal verisiyle birlikte yazılı olarak iletin.
- Anlaşma sağlanırsa bunu yazılı bir ek protokole bağlayın.
- Protokolde yeni tutarın hangi tarihten itibaren geçerli olacağını belirtin.
- Sonraki dönemlerde uygulanacak artış ölçütünü açıkça yazın.
Bu metin genel bilgilendirme amaçlıdır. Sözleşmenin başlangıç tarihi, taşınmazın niteliği ve tarafların sıfatı sonucu etkileyebileceğinden, somut olayda hukuki destek alınması yerinde olur.