İcra takibinin kesinleşmesinin ardından alacaklının talebiyle borçlunun malları haczedilir. İİK ekseninde hem borçlunun hem de haczedilen mal üzerinde hak iddia eden üçüncü kişinin başvurabileceği farklı yollar bulunur.
Haczin Sınırı ve Şikâyet
Kanun, borçlunun ve ailesinin geçimi için gerekli bazı malları haczedilemez kabul eder. Haczedilmezlik kuralına aykırı bir haciz yapıldığında, borçlu icra mahkemesine şikâyet yoluyla bu haczin kaldırılmasını isteyebilir. Şikâyetin kanunda öngörülen süre içinde yapılması gerekir; haczedilmezlik gibi bazı hallerde ise süre farklı değerlendirilebilir.
İstihkak İddiası
Haczedilen mal aslında borçluya değil bir üçüncü kişiye aitse, o kişi istihkak iddiasında bulunarak malın haciz dışı bırakılmasını isteyebilir. Malın kimin elinde bulunduğu, ispat yükünün hangi tarafta olacağını etkiler. İstihkak süreci, mülkiyet ilişkisinin belgelerle ortaya konmasını gerektirir.
- Haczedilen malın niteliğinin ve bulunduğu yerin belirlenmesi
- Haczedilmezlik iddiasının somutlaştırılması
- Üçüncü kişinin mülkiyetini gösteren belgelerin toplanması
Kıymet Takdirine İtiraz
Haczedilen malın satışına esas olacak değerin düşük belirlenmesi, borçlunun aleyhinedir. Kıymet takdirine karşı süresi içinde itiraz edilerek yeniden değerleme istenebilir. Bu itirazın kaçırılması, satış aşamasında telafisi güç sonuçlar doğurabilir.
Süreçlerin Takibi
Haciz, kıymet takdiri ve satış aşamalarının her biri ayrı süre ve itiraz imkânı içerir. HMK anlamındaki genel usul kuralları da bu itirazların çerçevesini oluşturur. Bu nedenle haciz tutanağının ve tebliğ tarihlerinin dikkatle izlenmesi, hak kaybını önlemenin ilk şartıdır.
Buradaki bilgiler geneldir. Haczin niteliği ve mülkiyet ilişkisi her dosyada farklı olduğundan, hacze karşı adım atmadan önce hukuki destek almanız önerilir.