Haciz aşamasına gelmiş bir takipte borçlunun elindeki imkânlar sanıldığından geniştir; ancak bu imkânların neredeyse tamamı süreye ve belgeye bağlıdır. İİK takip hukukunun omurgasını kurar, HMK ise ispat kurallarının genel çerçevesini verir. Aşağıda, borçlu tarafın hangi delili hangi anda hazır bulundurması gerektiği ve tebligattaki gecikmenin bu dengeyi nasıl bozduğu ele alınıyor.
Önce Takibin Türünü Doğru Okumak
Borçlunun yapabilecekleri, takibin ilamlı mı ilamsız mı olduğuna, kambiyo senedine mi dayandığına göre değişir. Aynı savunma bir takip türünde sonuç doğururken diğerinde dinlenmez. Bu nedenle ilk iş, elde bulunan ödeme veya icra emrini dikkatle okuyup takibin dayanağını tespit etmektir; itiraz stratejisi bundan sonra kurulur.
Borçlu Lehine Delilin Tipik Kaynakları
- Kısmi veya tam ödemeyi gösteren banka dekontları ve makbuzlar
- Borcun doğduğu ilişkiyi ortadan kaldıran ibraname veya protokol
- Alacaklıyla yapılan ve borç miktarını tartışmalı hâle getiren yazışmalar
- Haczedilemezlik iddiasını destekleyen maaş bordrosu, aile ve konut belgeleri
- Üçüncü kişiye ait malın hacizli adreste bulunduğunu gösteren fatura ve mülkiyet kayıtları
Tebligat Gecikmesi: Borçlu İçin En Ağır Risk
Ödeme emrinin ulaşmaması ya da geç ulaşması, borçlunun itiraz penceresini kendiliğinden kapatır. Adres kayıt sistemindeki adrese yapılan tebligat usulüne uygun kabul edildiğinde, borçlu haciz uygulanana kadar takipten habersiz kalabilir. Böyle bir durumda yapılacak iş, sürenin geçtiğini varsayıp beklemek değil; tebligatın usulüne uygun olup olmadığını tebligat parçası üzerinden denetlemek ve öğrenme tarihini belgelemektir. İşyeri değişikliği, taşınma, yurt dışında bulunma gibi hâllerde bu inceleme dosyanın kaderini değiştirebilir.
Haciz Sırasında Tutulacak Kayıt
- Haciz tutanağının bir örneği alınır; eksik veya yanlış kayıtlar aynı gün not edilir.
- Haczedilen eşyanın üçüncü kişiye aitliği iddia edilecekse belgesi hemen toplanır.
- Maaş ve emekli aylığı gibi kalemlerde kesinti oranı kontrol edilir.
- Konutta bulunan ve haczi kısıtlı eşyalar tutanakta ayrıca gösterilmesi için beyan edilir.
- Şikâyet ve itiraz yollarının süreleri tek takvimde işaretlenir.
Alacaklıyla Yapılandırma Konuşulacaksa
Ödeme taahhüdü verilmesi borçlu açısından sonuç doğuran bir işlemdir; taahhüdün içeriği ve ödenemediğinde doğacak sonuçlar önceden değerlendirilmelidir. Aceleyle verilen taahhüt, itiraz imkânını fiilen tüketebilir.
Bu metin genel bilgi vermek üzere hazırlanmıştır; takip dosyanızın türü ve aşaması sonucu değiştirir. İcra dosyanızı süre kaybetmeden bir avukatla incelemeniz uygun olacaktır.