Haciz aşamasında borçlunun elinde sanıldığından fazla araç vardır; ancak bu araçların neredeyse tamamı kısa sürelere bağlıdır. İİK ile HMK'nın birlikte okunduğu bu alanda, icra dairesiyle bir ödeme planında anlaşmak ile itiraz/şikâyet yoluna gitmek arasındaki tercih, çoğu dosyanın seyrini belirler. Bu rehber, haciz sürecinde borçlu tarafın adımlarını sıraya koyar.
Önce Takibin Türünü ve Dayanağını Tespit Edin
Takibin ilamlı mı ilamsız mı olduğu, kambiyo senedine mi dayandığı, borçlunun kullanabileceği yolları doğrudan değiştirir. İlamsız takipte ödeme emrine itiraz takibi durdururken, kambiyo takibinde itiraz için ayrı bir usul işler ve icra mahkemesinin vereceği karar belirleyici olur. Bu nedenle ilk iş, tebliğ edilen evrakın başlığını ve takip dosyasının dayanağını doğru okumaktır.
Haczedilmezlik ve Usulsüz Haciz İtirazları
Maaşın haczedilebilir kısmı, ev eşyasının durumu, emekli aylığı ve üçüncü kişiye ait mallar bakımından ileri sürülebilecek itirazlar farklı hukuki temellere dayanır. Şikâyet niteliğindeki başvurular kanunda öngörülen kısa süreye tabidir ve süre kaçırıldığında hak kaybı doğurur. Haciz tutanağının bir örneğini almak, hangi malın hangi değerle haczedildiğini ve muhafaza kararının kapsamını görmek için ilk adımdır.
Taahhütte Bulunmadan Önce Hesap Yapın
İcra dairesinde verilen ödeme taahhüdü, borçluya nefes aldıran bir çözüm gibi görünse de yerine getirilmediğinde ayrı bir hukuki sorumluluk doğurabilir. Taahhüt öncesinde borcun asıl alacak, faiz, vekâlet ücreti ve masraf kalemleri ayrıştırılmalı; gerçekten ödenebilecek bir takvim kurulmalıdır. Ödenemeyecek bir taahhüt, dosyayı çözmek yerine yeni bir risk katmanı ekler.
Anlaşma mı, İtiraz Yolu mu?
Borcun varlığı veya miktarı ciddi biçimde tartışmalıysa, alelacele yapılan bir anlaşma borcun kabulü anlamına gelebilir ve itiraz imkânını zayıflatır. Buna karşılık borç açık, dayanağı sağlam ve mal varlığı hacze açıksa, uzayan bir yargılama faiz ve masraf yükünü büyütür. Karar, üç başlığın birlikte tartılmasıyla verilmelidir: itirazın hukuki dayanağı, delilin gücü ve borçlunun ödeme kapasitesi.
Dosya Takibinde Rutin Kurun
Haciz, satış ve sıra cetveli aşamalarında yapılan işlemler dosyaya düzenli olarak yansır. Takip dosyasının belirli aralıklarla kontrol edilmesi, satış ilanı veya kıymet takdiri gibi süreye bağlı aşamaların gözden kaçmasını önler.
Yukarıdaki bilgiler genel niteliktedir. Haciz dosyalarında süreler kısa ve sonuçları ağır olduğundan, elinizdeki evrakla birlikte bir hukukçudan zaman kaybetmeden görüş almanız önerilir.