İlamsız takip, elinde mahkeme kararı bulunmayan alacaklıya hızlı bir yol açar. Bu hızın karşılığı, borçlu tarafında son derece kısa bir tepki süresidir: ödeme emrinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde itiraz edilmezse takip kesinleşir ve tartışma zemini büyük ölçüde kapanır.
Tebliğ Anını Sabitlemek
Yedi günlük sürenin başlangıcı, ödeme emrinin usulüne uygun tebliğ edildiği andır. Bu nedenle borçlunun ilk yapması gereken, tebligat mazbatasındaki tarihi, adresi ve teslim alan kişiyi kontrol etmektir. Tebligat başka bir adrese ya da yetkisiz bir kişiye yapılmışsa, itiraz süresinin işlemediği ileri sürülebilir. Bu iddia gecikmiş itirazdan farklı bir zemine dayandığından, hangi yolun seçileceği baştan belirlenmelidir.
İtirazın İçeriği Sonucu Belirler
İtiraz, borcun tamamına yönelik olabileceği gibi bir kısmına da yöneltilebilir; ayrıca imzaya ve yetkiye ilişkin itirazlar ayrı sonuçlar doğurur. Burada iki nokta kritiktir. Birincisi, kısmi itirazda itiraz edilmeyen kısım bakımından takip kesinleşir; bu nedenle tutarın açıkça yazılması gerekir. İkincisi, imzaya itiraz açıkça ve ayrıca belirtilmelidir; yalnızca borca itiraz edildiğinde imza kabul edilmiş sayılabilir. Kambiyo senedine dayalı takiplerde ise itirazın usulü ve mercii farklıdır; ödeme emrinin üzerindeki takip türü mutlaka okunmalıdır.
İtirazdan Sonra Alacaklının Yolu
İtiraz takibi durdurur, ancak alacağı ortadan kaldırmaz. Alacaklının önünde iki seçenek vardır: elindeki belge itirazın kaldırılmasına elverişliyse icra mahkemesine gitmek, değilse itirazın iptali için genel mahkemede dava açmak. Bu tercih, elde bulunan belgenin niteliğine göre yapılır. Yanlış yol seçildiğinde yalnızca zaman değil, ek talep hakları da kaybedilir. Her iki yolun da kendi süresine tabi olduğu unutulmamalıdır.
Kötüniyet ve İnkâr Tazminatı Riski
Bu takip türünde her iki taraf da tazminat riski taşır. Haksız yere itiraz eden borçlu ile takibi haksız çıkan alacaklı bakımından öngörülen sonuçlar, dosyanın maliyetini tutarın kendisinden bağımsız olarak artırabilir. Bu nedenle itiraz kararı, borcun gerçekten mevcut olup olmadığına ilişkin dürüst bir değerlendirmeye dayanmalıdır.
Ödeme Anlaşması mı, Süreci Sürdürmek mi
Borç kabul ediliyor fakat ödeme güçlüğü varsa, dosya üzerinden yapılacak taksitlendirme çoğu zaman en az maliyetli yoldur; kesinleşen takipte haciz aşamasına geçilmesi hem ek gider hem itibar kaybı doğurur. Buna karşılık borç ödenmiş, devredilmiş ya da hiç doğmamışsa, süreyi kaçırmamak için önce itirazın yapılması ve görüşmenin ondan sonra sürdürülmesi gerekir. Görüşme umuduyla yedi günü geçirmek, uygulamada en sık karşılaşılan hak kaybı biçimidir.
Son Hatırlatma
Bu açıklamalar genel bilgi amaçlıdır. Takibin türü ve dayanağı yapılacak işlemi değiştirdiğinden, ödeme emrini aldığınız gün belgelerinizle birlikte hukuki destek almanız önemlidir.