Elektronik ortamda uygulanan haciz, borçlunun çoğu zaman haberdar olmadan hesabına ulaşır; bu da tepki süresini kısaltır ve hata yapma ihtimalini artırır. İİK ve HMK çerçevesinde hazırlanan bu kontrol listesi, e-haciz uygulandıktan sonraki ilk günlerde yapılması gerekenleri ve borcun yapılandırılarak kapatılması ile icra hukuk mahkemesine gidilmesi arasındaki tercihi konu alır.
İlk Adım: Takibin Kimliğini Çıkarmak
Hesap bloke edildiğinde ilk yapılması gereken, hangi icra dairesindeki hangi dosyadan işlem yapıldığını tespit etmektir. Dosya numarası bulunduktan sonra takibin türü, dayanağı ve ödeme emrinin tebliğ tarihi öğrenilmelidir. Buradaki ayrım kritiktir: itiraz süresi ödeme emrinin tebliğine bağlıyken, haciz işleminin kendisine yönelik şikayet ayrı bir yolu ve ayrı bir süreyi işletir.
Haczedilemezlik İddiasının Belgelenmesi
- Maaş ve ücret hesaplarında yalnızca kanunun izin verdiği oranın kesilebileceği
- Emekli aylığı ve bazı sosyal yardımların ayrı bir rejime tabi olması
- Nafaka alacağının kendine özgü sırası ve kesinti düzeni
- Hesaba yatan tutarın niteliğini gösteren işveren yazısı veya kurum belgesi
- Aynı hesapta karışan farklı nitelikteki paraların ayrıştırılması
Haczedilemezlik iddiası ileri sürülürken en sık yapılan hata, iddiayı belgesiz sunmaktır. Hesabın maaş hesabı olduğunu gösteren yazı, ödeme dekontları ve işveren bildirimi olmadan yapılan başvurular çoğu kez sonuçsuz kalır. Ayrıca bu iddianın süresinde ileri sürülmesi gerekir; gecikme, itiraz hakkının kullanılamaz hâle gelmesine yol açabilir.
Borcun Kendisine mi, İşleme mi İtiraz Ediliyor?
Kontrol listesinin en belirleyici maddesi budur. Borcun varlığı veya miktarı tartışılıyorsa yol farklıdır; borç doğru ama haciz usulsüz uygulanmışsa yol yine farklıdır. İki başlığın tek dilekçede karıştırılması, talebin doğru merci tarafından incelenmemesine ve zaman kaybına neden olur. Bu nedenle önce iddia tasnif edilmeli, sonra dilekçe yazılmalıdır.
Anlaşarak Kapatma ile Mahkemeye Gitme Arasındaki Hesap
Alacaklıyla taksitlendirme veya haricen tahsil yoluyla anlaşmak, blokenin hızla kalkmasını sağlayabilir; ancak burada iki nokta yazılı hâle getirilmelidir: ödeme planının aksaması hâlinde ne olacağı ve ödeme tamamlandığında hacizlerin ne kadar sürede kaldırılacağı. Sözlü mutabakatla yapılan ödemelerin dosyaya işlenmemesi, borç kapandıktan sonra dahi kayıtlarda haciz görünmesine yol açabilir. Buna karşılık usulsüzlük iddiası güçlüyse ve tekrar eden hacizler bekleniyorsa, mahkeme kararıyla netleşen bir sonuç uzun vadede daha korunaklı olabilir.
İşlem Kapandıktan Sonra
Ödeme yapıldıktan sonra dosyanın infazen kapatıldığının teyit edilmesi, bankalardaki blokelerin fiilen kalktığının kontrol edilmesi ve tüm dekontların dosya numarasıyla eşleştirilerek saklanması gerekir.
Bu içerik genel bilgi vermek için hazırlanmıştır. Takip türü, tebligat tarihi ve hesabın niteliği dosyadan dosyaya değiştiğinden, işlem yapmadan önce belgelerin bir hukukçuyla birlikte incelenmesi yerinde olur.