Maaş haczi, borçlunun günlük hayatını en doğrudan etkileyen icra işlemidir; buna karşılık itiraz yolu çoğu zaman yanlış seçilir. İİK kapsamında maaş üzerindeki hacze karşı ileri sürülecek iddianın niteliği, gidilecek yolu belirler: borcun kendisine mi, haczin kapsamına mı, yoksa işlemin usulüne mi itiraz edilmektedir?
Üç Farklı İtiraz, Üç Farklı Yol
- Borca veya imzaya itiraz, ödeme emrinin tebliğinden sonraki süre içinde icra dairesine yapılır
- Haczin kapsamına, oranına veya haczedilemezliğe ilişkin iddialar icra hukuk mahkemesine şikâyet yoluyla taşınır
- Ödeme yapıldığı hâlde takibin sürdüğü iddiası belgeye dayalı olarak ayrıca ileri sürülür
Haczedilebilir Kısım ve Sınırlar
Maaş ve ücretlerin tamamı haczedilemez; kanun haczedilebilecek kısmı sınırlandırmıştır ve bu oran borçlunun ailesinin geçimi için gerekli miktar gözetilerek belirlenir. Nafaka alacakları bakımından ise bu sınırlama farklı işler. Uygulamada sık görülen aykırılık, işverenin birden fazla haciz müzekkeresini aynı anda uygulayarak kanuni sınırın üzerinde kesinti yapmasıdır. Bu durumda kesintiyi yapan işverene karşı değil, icra dosyası üzerinden şikâyet yoluna gidilmesi gerekir.
Şikâyette Süre ve İspat
- Kural olarak öğrenmeden itibaren yedi günlük şikâyet süresi işler.
- Kamu düzenine aykırılık ve haczedilemezlik gibi hâllerde sürenin farklı değerlendirilebileceği gözetilir.
- Bordro, kesinti dökümü ve banka hesap hareketleri dilekçeye eklenir.
- Aynı maaş üzerinde birden çok dosya varsa dosya numaraları ve sıraları listelenir.
- Hatalı kesinti tutarı hesaplanarak talep sonucu rakamla gösterilir.
Tebligat Kaynaklı Usule Aykırılık
Maaş haczi dosyalarının önemli bölümünde borçlu, takipten ancak kesinti başlayınca haberdar olur. Ödeme emrinin usulsüz tebliğ edildiği iddiası ileri sürülüyorsa, tebliğ evrakındaki şerhin mevzuata uygunluğu ve adres kayıt sistemindeki bilgiyle uyumu ayrıca incelenmelidir. Usulsüz tebliğ iddiası kabul edilirse itiraz sürelerinin başlangıcı yeniden belirlenir; bu da borca itiraz imkânını yeniden gündeme getirebilir.
Bu açıklamalar genel bilgi niteliğindedir; takibin türü ve dosyadaki belgeler sonucu değiştirir. Maaşınızdan kesinti başladıysa süreler kısa olduğundan, icra dosyasını inceletmek üzere gecikmeden bir avukata başvurmanız önerilir.