Maaş haczi, borçlunun günlük yaşamını en doğrudan etkileyen icra işlemidir. Buna karşılık haczin kapsamına yönelik itirazlar çoğu zaman geç yapılır ve kısa süre nedeniyle sonuçsuz kalır. Bu rehber, haciz işleminin sınırları ile bu sınırların aşılması halinde başvurulacak merci ve süreyi konu almaktadır.
Ücretin Ne Kadarı Haczedilebilir
İİK, maaş ve ücretlerin tamamının haczedilmesine izin vermez. Kural, borçlunun ve ailesinin geçimi için gerekli kısım ayrıldıktan sonra kalan bölümün haczidir; ancak haczedilecek miktar ücretin dörtte birinden az olamaz. Nafaka alacakları bakımından ise bu sınırlama uygulanmaz ve ayrı bir rejim işler. Birden fazla haciz bulunması halinde sıra cetveli ve öncelik ilişkisi ayrıca değerlendirilir.
Aşılan Sınıra Karşı Hangi Yol
Kesintinin kanuni sınırı aştığı iddiası, borca itiraz değil şikayet konusudur ve icra mahkemesine yöneltilir. Şikayet için öngörülen süre kural olarak öğrenmeden itibaren yedi gündür. Buna karşılık kamu düzenine aykırılık oluşturan ve süresiz şikayete tabi sayılan haller ayrıca tartışılır. Bu ayrımın gözden kaçırılması, en sık görülen hak kaybı sebeplerinden biridir.
Muvafakatin Sınırı
Borçlunun maaşının haczine önceden verdiği muvafakatin geçerliliği, muvafakatin ne zaman verildiğine bağlıdır. Haciz işleminden önce, henüz takip yokken verilen genel nitelikli muvafakatlerin bağlayıcılığı uygulamada tartışmalıdır. Bu nedenle sözleşme veya senet metnine yerleştirilmiş matbu muvafakat kayıtları, dosyada ayrıca incelenmelidir.
Şikayet Dilekçesinde Bulunması Gerekenler
- Haciz ihbarnamesinin işverene tebliğ tarihi ve ilk kesintinin yapıldığı ay.
- Net ücreti gösteren bordro ve banka hesap hareketleri.
- Aynı ücret üzerinde başka haciz bulunup bulunmadığı bilgisi.
- Nafaka kesintisi varsa bunun ayrıştırılmış hesabı.
- Öğrenme tarihinin nasıl belirlendiğine ilişkin açıklama.
İşverenin Konumu
Haciz ihbarnamesi kendisine tebliğ edilen işveren, kesintiyi yapmak ve icra dosyasına yatırmakla yükümlüdür. Kesintinin hiç yapılmaması veya eksik yapılması, işveren yönünden ayrı bir sorumluluk tartışması doğurur. Borçlu açısından ise işverenden gelen bilgi, şikayet süresinin başlangıcı bakımından belirleyici bir kayıt oluşturur. HMK'nın usule ilişkin genel kuralları, icra mahkemesindeki yargılamada tamamlayıcı biçimde uygulanır.
Buradaki açıklamalar genel bilgilendirme niteliğindedir. Ücretin yapısı, haciz sırası ve muvafakatin tarihi sonucu değiştirebileceğinden, ilk kesintiyi gördüğünüzde vakit kaybetmeden hukuki değerlendirme almanız yerinde olur.