İlamsız icra takibi, alacaklının elinde mahkeme kararı olmadan başlattığı ve borçlunun itirazıyla kolayca duran bir yoldur. Sistemin dengesi borçluya tanınan kısa itiraz süresi üzerine kuruludur; bu süre kaçırıldığında takip kesinleşir ve tartışma artık alacağın varlığından çıkıp icranın durdurulmasına doğru kayar.
Sürenin Başladığı An
İtiraz süresi ödeme emrinin tebliğinden itibaren işler. Bu nedenle ilk kontrol edilmesi gereken şey tebligatın kendisidir: hangi adrese, kime ve hangi şerhle yapıldığı, mevzuata uygun olup olmadığı. Usulsüz tebligat halinde öğrenme tarihine göre işlem yapılması gündeme gelir; ancak bunun için de öğrenme anının belgelenmesi gerekir. Tebligat evrakı ve icra dosyası dökümü, itiraz dilekçesi yazılmadan önce mutlaka incelenmelidir.
Borca İtiraz ile İmzaya İtirazın Ayrımı
İmzanın kendisine itiraz ediliyorsa bunun ayrıca ve açıkça belirtilmesi gerekir; genel bir borca itiraz, imzanın kabul edildiği sonucunu doğurabilir. Aynı şekilde yetkiye itirazın esasa ilişkin itirazla birlikte ve sıralı biçimde ileri sürülmesi beklenir. Kısmi itirazda ise kabul edilen tutarın açıkça gösterilmesi zorunludur; belirsiz bırakılan kısmi itiraz sonuç doğurmayabilir.
İtirazdan Sonra Açılan İki Ayrı Yol
- Alacaklının elinde kanunda sayılan nitelikte bir belge varsa icra mahkemesinden itirazın kaldırılmasını isteyebilir.
- Böyle bir belge yoksa genel mahkemede itirazın iptali davası açması gerekir.
- Her iki yolun kendi başvuru süresi vardır; süre kaçarsa alacaklı yeniden takip yapmak zorunda kalır.
- Dayanaksız takip veya kötüniyetli itiraz halinde ayrıca tazminat sorumluluğu doğabilir.
Borçlu Tarafın Delil Dosyası
- Ödeme yapıldıysa dekont, makbuz ve banka hareketleri tarih sırasıyla toplanır.
- Borcun kaynağı bir ilişkiye dayanıyorsa sözleşme ve teslim belgeleri eklenir.
- Zamanaşımı söz konusuysa son işlem tarihleri hesaplanır.
- Takas veya mahsup iddiası varsa karşı alacağın belgesi hazırlanır.
Takip kesinleştikten sonra bile haciz işlemlerine karşı şikayet ve istihkak gibi ayrı yollar bulunabilir; ancak bunlar da süreye bağlıdır ve itirazın yerini tutmaz. Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; dosyanızdaki tebligat tarihleri ve belge durumu farklı bir strateji gerektirebileceğinden bireysel değerlendirme yaptırmanız uygun olur.