İlamsız takipte ödeme emrinin tebliği, borçlu bakımından kısa ve telafisi güç bir takvim başlatır. Yasal süre içinde yapılmayan ya da eksik yapılan itiraz, takibin kesinleşmesi sonucunu doğurur; bu aşamadan sonra tartışma artık borcun varlığı değil, haczin kaldırılması etrafında döner. Bu rehber İİK ve HMK çerçevesinde itiraz aşamasının delil stratejisini ve usule aykırı işlemin doğurduğu kaybı konu alır.
Tebliğ Tarihini Doğru Saptamak
Yedi günlük sürenin başlangıcı, tebligatın usulüne uygun yapıldığı tarihtir. Adreste bulunmama, komşuya veya muhtara tebliğ gibi hallerde tebliğ evrakının şerhleri tek tek okunmalıdır; şerh ile mevzuatın aradığı araştırma uyuşmuyorsa usulsüz tebligat iddiası gündeme gelir. Bu iddia, öğrenme tarihinin beyan edilmesiyle birlikte ileri sürülür ve dosyaya tebligat parçası, adres kayıt bilgisi ve varsa kapı şerhi fotoğrafı eklenir.
İtirazın İçeriği: Neyin Ayrıca Yazılması Gerekir
- Borca itiraz: gerekçe gösterilmese de takibi durdurur, ancak sonraki aşamada savunma çerçevesini daraltmamak için dikkatle yazılmalıdır.
- İmzaya itiraz: ayrıca ve açıkça belirtilmezse imza kabul edilmiş sayılır; bu, uygulamada en sık karşılaşılan ve geri dönüşü olmayan usul hatasıdır.
- Yetkiye itiraz: esasa ilişkin itirazla birlikte ve aynı dilekçede ileri sürülmelidir.
- Kısmi itiraz: itiraz edilen miktar açıkça gösterilmelidir; aksi halde itirazın hiç yapılmadığı sonucuna varılabilir.
İtirazdan Sonra Delil Yükü Nasıl Yer Değiştirir
İtiraz üzerine takip durur ve inisiyatif alacaklıya geçer. Alacaklı, elindeki belgenin niteliğine göre icra mahkemesinde itirazın kaldırılmasını ya da genel mahkemede itirazın iptalini isteyebilir. İki yol farklı ispat rejimine tabidir: birincisinde yalnızca belirli nitelikteki belgelerle sınırlı ve dar bir inceleme yapılır, ikincisinde ise yargılama tüm delillerle yürür. Borçlu tarafın stratejisi bu ayrımı öngörerek kurulmalıdır; ödeme savunması yapılacaksa dekont, mutabakat yazısı ve cari hesap ekstresi baştan hazırlanmalıdır.
Kambiyo Takibinde Farklılaşan Takvim
Kambiyo senetlerine özgü takipte itiraz süresi daha kısadır ve itiraz icra dairesine değil icra mahkemesine yöneltilir. Ayrıca itiraz kural olarak takibi kendiliğinden durdurmaz; bu nedenle satış ve haciz işlemlerinin önüne geçmek için tedbir talebinin dilekçeye eklenmesi gerekir. Merci ve usul farkının gözden kaçırılması, süresi içinde yapılmış bir başvurunun dahi sonuçsuz kalmasına yol açabilir.
Süre Kaçırıldıysa Kalan Seçenekler
Yedi gün geçmişse tümüyle kapanan bir yol yoktur; ancak seçenekler daralır. Borcun olmadığının tespiti için menfi tespit, ödeme yapılmışsa istirdat davası ve icra takibinin dayanağı belgeye yönelik itirazlar gündeme gelebilir. Bu yolların her biri ayrı bir delil paketi ister ve gecikme faiz ile masraf yükünü artırır.
Yukarıdaki değerlendirme genel bilgilendirme amacı taşır. Takip türü, senedin niteliği ve tebligatın somut şekli sonucu belirgin biçimde değiştirdiğinden, dosyanızın kendi belgeleri üzerinden hukuki destek almanız önerilir.