İlamsız icra takibi, alacaklının elinde mahkeme kararı bulunmadan başlatabildiği bir yoldur. Bu kolaylığın karşılığı, borçluya tanınan kısa ve etkili itiraz hakkıdır. İİK sisteminde ödeme emrinin tebliğinden itibaren yedi gün içinde yapılan itiraz takibi kendiliğinden durdurur; bu süre kaçırıldığında takip kesinleşir ve tartışma artık borcun varlığı üzerinden değil, çok daha dar bir alanda yürür.
Ödeme Emri Elinize Geçtiğinde İlk Gün
Tebliğ tarihi, tebligat parçasının üzerinde yazan tarihtir; zarfın atıldığı gün ya da haberdar olunan gün değil. İtiraz, takibin yapıldığı icra dairesine verilir. Yedi günlük süre içinde yapılacak iş yalnızca itiraz etmek değil, itirazın kapsamını doğru çizmektir.
İtirazın Kapsamını Doğru Belirlemek
- Borcun tamamına mı yoksa bir kısmına mı itiraz edildiği açıkça yazılmalıdır
- Takip bir senede dayanıyorsa ve imza size ait değilse, imzaya itiraz ayrıca ve açıkça belirtilmelidir
- Faiz oranına, faiz başlangıcına veya yetkiye itiraz varsa bunlar ayrı başlıklar hâlinde ileri sürülmelidir
- Zamanaşımı savunması dile getirilecekse itiraz dilekçesinde yer almalıdır
İmzaya itirazın ayrıca belirtilmemesi hâlinde imza kabul edilmiş sayılır; bu, sonradan giderilmesi çok güç bir delil eksikliğidir.
Takip Durduktan Sonra Alacaklının Yolları
İtiraz üzerine takip durur ve alacaklı iki yoldan birine başvurur. Elinde kanunda sayılan nitelikte bir belge varsa icra mahkemesinden itirazın kaldırılmasını isteyebilir. Böyle bir belge yoksa genel mahkemede itirazın iptali davası açar; bu dava için kanunda bir yıllık süre öngörülmüştür. Borçlu açısından bu aşamada yapılacak iş, ödeme veya ibra iddiasını destekleyen dekont, makbuz ve yazışmaları tarih sırasına göre hazır tutmaktır.
Süre Kaçırıldıysa Gecikmiş İtiraz
Kusuru olmaksızın süresinde itiraz edemeyen borçlu için gecikmiş itiraz yolu bulunur; ancak burada engelin varlığı belgelendirilmelidir. Hastane kaydı, yurt dışı giriş çıkış belgesi veya adres değişikliğine ilişkin kayıt gibi somut delil olmadan yapılan başvurular sonuçsuz kalır. Bu nedenle mazeret iddiası, iddiadan önce belgeyle birlikte kurulmalıdır.
İcra dosyalarında günler belirleyicidir. Buradaki anlatım genel bilgilendirme amacı taşır; kendi dosyanızdaki tebliğ tarihini ve itiraz kapsamını gecikmeden bir hukukçuya kontrol ettirmeniz uygun olur.