İlamsız icra takibi, elinde mahkeme kararı bulunmayan alacaklının hızlı sonuç almasını sağlayan bir yoldur. Bu hızın karşılığı, borçlu tarafa tanınan sürenin kısalığıdır. Ödeme emrini alan borçlunun elindeki zaman yalnızca yedi gündür ve bu süre geçtiğinde takip kesinleşerek haciz aşamasına geçilir. Aşağıdaki kontrol listesi, hem borçlu hem alacaklı bakımından bu kritik pencereyi ele alır.
Yedi Günlük Süre Nasıl İşler
İtiraz süresi, ödeme emrinin usulüne uygun tebliğinden itibaren işlemeye başlar. Bu nedenle ilk kontrol tebligatın kendisidir: tebligat doğru adrese mi yapılmış, muhatabın adreste bulunmaması hâlinde izlenen usul tamamlanmış mı, tebliğ mazbatasındaki şerhler tutarlı mı? Usulsüz tebligat iddiası, süreyi öğrenme tarihine göre yeniden değerlendirmeye açan bir savunma başlığıdır ve bu iddia icra mahkemesine yöneltilir.
İtirazın Kapsamı ve İmza İtirazı
Borca itiraz, ayrıca bir gerekçe gösterilmeden yapılabilir ve takibi durdurur. Ancak takip bir senede dayanıyorsa ve imza inkâr ediliyorsa, imzaya itirazın ayrıca ve açıkça belirtilmesi gerekir. Sadece borca itiraz edildiğinde imza ikrar edilmiş sayılır ve sonradan bu savunmaya dönmek mümkün olmaz. Kısmi itirazda ise kabul edilen tutarın açıkça gösterilmesi zorunludur; belirsiz bırakılan kısmi itirazlar hiç yapılmamış gibi sonuç doğurabilir.
Yetki İtirazı Aynı Dilekçede
Takibin yetkisiz icra dairesinde başlatıldığı düşünülüyorsa, yetki itirazının esasa ilişkin itirazla birlikte ve aynı süre içinde ileri sürülmesi gerekir. Yetki itirazında yetkili icra dairesinin de gösterilmesi beklenir. Sonraki aşamada hatırlanan yetki itirazları dinlenmez.
Mal Beyanı Yükümlülüğü
Süre yalnızca itiraz için değil, mal beyanı için de işler. Takibin kesinleşmesi hâlinde borçlunun kanunda öngörülen süre içinde mal beyanında bulunması gerekir; bu yükümlülüğün yerine getirilmemesi ayrı bir yaptırım riski doğurur. İtiraz eden borçlu bakımından bu yükümlülüğün hangi anda doğduğu da ayrıca kontrol edilmelidir.
Alacaklı Tarafta İki Yol
İtiraz üzerine takip durduğunda alacaklının önünde iki seçenek vardır. Elinde İcra ve İflas Kanunu anlamında belge bulunuyorsa icra mahkemesinden itirazın kaldırılmasını isteyebilir; bunun için itirazın tebliğinden itibaren altı aylık süre öngörülmüştür. Belge yoksa genel mahkemede itirazın iptali davası açılır ve bunun süresi bir yıldır. Haksız itiraz hâlinde inkâr tazminatı gündeme gelebileceği gibi, dayanaksız takip yürüten alacaklı bakımından da tazminat riski bulunur. Bu nedenle takip başlatılmadan önce belgenin niteliği doğru değerlendirilmelidir.
Yukarıdaki açıklamalar genel bilgilendirme amaçlıdır. Tebligatın biçimi ve takip dayanağı süre hesabını değiştirebileceğinden, ödeme emri elinize ulaştığı gün hukuki destek almak en güvenli yaklaşımdır.