İlamsız takip, alacaklının elinde mahkeme kararı olmadan başlattığı takiptir. Bu yapı borçluya güçlü bir savunma imkânı verir; ancak imkânın tamamı çok kısa bir süreye sıkışmıştır. İİK ve HMK ekseninde bu rehber, borçlunun elindeki belgeyi savunmaya dönüştürme yöntemini ve alacaklının sulh teklifi karşısındaki kararı ele alıyor.
Önce Süre, Sonra Delil
Ödeme emri tebliğ edildiğinde ilk yapılacak şey delil aramak değil, tebliğ tarihini ve itiraz süresini tespit etmektir. Süresinde yapılmayan itiraz nedeniyle takip kesinleşirse, elinizdeki en güçlü belge bile artık takibi durdurmaz; mücadele çok daha zor ve masraflı bir zemine kayar. Bu nedenle tebligat zarfı ve tebliğ şerhi mutlaka saklanmalıdır.
İtirazın Kapsamını Doğru Kurmak
İtiraz genel olabileceği gibi belirli bir kaleme de yönelebilir. Burada yapılan en yaygın hata, borcun tamamına itiraz etmek yerine yalnızca bir kısmına itiraz edip gerisini kabul etmiş duruma düşmektir. İkinci yaygın hata ise imzaya itirazın ayrıca ve açıkça belirtilmemesidir.
- Borcun hiç doğmadığı iddiası ile ödendiği iddiası farklı ispat yükleri doğurur.
- Faiz oranına, işlemiş faize veya ferilere yönelik itiraz ayrıca yazılmalıdır.
- Yetkiye itiraz düşünülüyorsa esasa ilişkin itirazla birlikte ve usulüne uygun ileri sürülmelidir.
Elinizdeki Belgenin Niteliği Dosyanın Yolunu Belirler
Ödeme iddiasını dayandırdığınız belgenin türü, uyuşmazlığın hangi usulle çözüleceğini etkiler. Açıklaması net bir banka dekontu ile elden ödemeye ilişkin tanık beyanı aynı ağırlıkta değildir. Bu yüzden ödemelerin baştan izlenebilir kanaldan ve açıklamalı yapılması, sonradan yürütülecek her savunmadan daha değerlidir.
- Ödemelerin tamamını tarih sırasına dizin ve toplamı takip miktarıyla karşılaştırın.
- Açıklaması olmayan ödemeler için hangi borca mahsuben yapıldığını gösteren yazışmayı bulun.
- Cari hesap ilişkisi varsa mutabakat yazılarını ayrı bir klasörde toplayın.
- Karşı tarafın alacağın varlığını zayıflatan beyanlarını içeren mesajları koruyun.
Sulh Teklifi Geldiğinde Değerlendirme
Alacaklı, itirazla karşılaştığında sıklıkla indirimli bir çözüm önerir. Bu teklifi değerlendirirken yalnızca rakama değil, itirazınızın hukuki gücüne bakılmalıdır. İtiraz zayıfsa ve takibin devamı halinde haciz riski somutsa, makul bir yapılandırma savunulabilir bir tercihtir. İtiraz güçlüyse, aceleci bir kabul hem borcu ikrar sonucu doğurabilir hem de yargılama gideri avantajınızı ortadan kaldırabilir.
Anlaşma sağlanırsa protokolde takibin akıbeti, haczin kaldırılması ve masrafların kimde kalacağı açıkça yazılmalıdır. Sözlü mutabakat, ödeme yapıldıktan sonra takibin devam etmesi riskini taşır.
Bilgilendirme
İcra hukukunda süreler kısadır ve kaçırılan bir gün sonucu geri döndürülemez biçimde değiştirebilir. Bu metin genel çerçeveyi anlatır; dosyanızdaki takip türü ve belge durumu değerlendirmeyi farklılaştırabilir. Ödeme emrini aldıysanız vakit kaybetmeden hukuki destek almanız yerinde olur.