İlamsız takip, elinde mahkeme kararı bulunmayan alacaklının da doğrudan icra dairesine başvurabilmesine imkân tanır. Bu kolaylık borçlu açısından şu anlama gelir: ödeme emrine sessiz kalmak, alacağı tartışılmaz hale getirebilir. İİK ve HMK çerçevesinde yürüyen bu süreçte borçlunun elindeki araçlar güçlüdür; ancak tamamı kısa süreye ve doğru mercie bağlıdır.
Ödeme Emri Elinize Ulaştığında İlk Kontroller
- Tebligatın kime, hangi adreste ve nasıl yapıldığı; usulüne aykırı tebligat başlı başına bir itiraz konusudur.
- Takibin dayanağı olarak gösterilen belge veya sebep.
- Talep edilen tutarın kalemleri: asıl alacak, faiz türü ve oranı, takip masrafları.
- Alacaklının unvanı ile sizinle ilişkisi arasında tutarlılık bulunup bulunmadığı.
- Takibin hangi icra dairesinde açıldığı ve yetkinin dayanağı.
İtirazın Türünü Doğru Seçmek
Borçlunun itirazı tek tip değildir. Borcun tamamına itiraz, bir kısmına itiraz, faize itiraz, yetkiye itiraz ve imzaya itiraz farklı sonuçlar doğurur. Özellikle kambiyo senedine dayanan takiplerde imzaya itirazın açık ve ayrı biçimde yapılması gerekir; genel bir "borcum yoktur" ifadesi bu itirazı karşılamaz. Kısmi itirazda ise itiraz edilmeyen bölüm bakımından takip kaldığı yerden yürür; bu nedenle rakamın net yazılması önemlidir.
İtirazdan Sonra Ne Oluyor
Süresinde yapılan itiraz takibi durdurur; bundan sonra topu alacaklı taşır. Alacaklı, itirazın kaldırılması veya iptali yollarına başvurabilir. Borçlu açısından bu aşamada yapılacak iş, itiraz dilekçesindeki gerekçeyi destekleyen belgeleri şimdiden düzenlemektir: ödeme dekontları, mutabakat yazışmaları, mal iadesine ilişkin kayıtlar. İtiraz gerekçesi ile sonradan sunulan savunmanın çelişmesi, dosyanın en zayıf noktası haline gelir.
Süre Kaçırıldığında Kalan Yollar
İtiraz süresinin geçirilmesi her zaman sürecin sonu değildir. Tebligatın usulsüzlüğü ileri sürülebilir, borcun ödendiği veya zamanaşımına uğradığı gibi iddialar ayrı bir yolla gündeme getirilebilir, mal beyanı ve haczedilemezlik iddiaları bakımından ayrı başvurular yapılabilir. Ancak bu yolların her biri kendi süresine ve kendi merciine tabidir; birini diğerinin yerine kullanmak zaman kaybettirir.
İcra dosyalarında en pahalı hata, bekleyip ne olacağını görmektir. Ödeme emrini aldığınız tarihi kayıt altına alıp dosyanızı vakit geçirmeden bir hukukçuyla değerlendirmeniz, elinizdeki seçeneklerin açık kalmasını sağlar.