Borçlunun ilk kez haberdar olduğu an çoğu zaman ödeme emrinin tebliği değil, banka hesabına elektronik yolla konulan blokedir. İlamsız takipte hız ile hak arasındaki denge burada kurulur: takip kolayca başlatılabilir, ancak borçluya tanınan itiraz imkânı da takibi aynı hızla durdurabilir. Aşağıda e-haciz uygulanan bir ilamsız takipte hangi yolun ne zaman kullanılacağı anlatılmaktadır.
İtiraz mı, Şikâyet mi?
Bu iki yol sık karıştırılır. Borcun bulunmadığı, ödendiği, zamanaşımına uğradığı ya da imzanın kendisine ait olmadığı ileri sürülüyorsa yol itirazdır ve icra dairesine yapılır. Buna karşılık haczin usulüne aykırı uygulandığı, haczedilemeyecek bir malın veya gelirin bloke edildiği iddia ediliyorsa yol icra mahkemesine şikâyettir. Yanlış kanal seçimi, esasa girilmeden ret sonucu doğurur ve bu sırada asıl sürenin dolması riskini yaratır.
Ödeme Emrine İtirazın Etkisi
Ödeme emrine süresi içinde yapılan itiraz takibi kendiliğinden durdurur. Burada kritik nokta, itirazın kapsamıdır: borca mı, faize mi, yetkiye mi yoksa imzaya mı itiraz edildiği açıkça yazılmalıdır. Sadece bir kısma itiraz ediliyorsa kabul edilen tutar da belirtilmelidir. İtiraz üzerine alacaklı, itirazın kaldırılması veya itirazın iptali yollarından birine başvurmak zorunda kalır; bu, ispat yükü ve delil serbestisi bakımından farklı sonuçlar doğurur.
Blokeyi Çözmek İçin İzlenecek Sıra
- Takip dosyası incelenerek dayanak belge ve tebligat parçası kontrol edilir.
- Tebliğ tarihi doğru ise itiraz, usulsüz ise tebligata itiraz yolu değerlendirilir.
- Bloke edilen hesabın niteliği tespit edilir.
- Haczedilemeyecek gelir kalemleri belgesiyle icra dairesine bildirilir.
- Talep karşılanmazsa icra mahkemesine şikâyet yoluna gidilir.
Ödeme Anlaşması Yapmadan Önce
Blokeyi kaldırmak için yapılan taksit taahhütleri, uygulamada en çok pişmanlık doğuran adımlardır. Taahhüt, borcun kabulü sonucunu doğurabileceği gibi, ihlali halinde ayrı bir sorumluluk gündeme getirebilir. Bu nedenle taahhüt metninde toplam tutar, faiz, masraf ve ödeme tarihleri tereddütsüz yazılmalıdır. Haricen yapılan ödemelerde ise dosyaya bildirim yapılmaması, aynı borcun ikinci kez talep edilmesine yol açabilir; her ödeme mutlaka dosya üzerinden veya belgelendirilerek yapılmalıdır.
En Sık Görülen Hatalar
- İtiraz süresinin, blokeyi öğrenme tarihinden başladığının sanılması
- Yetki itirazının, esasa ilişkin itirazla birlikte ileri sürülmemesi
- Maaş hesabındaki kısmi haciz sınırının kontrol edilmemesi
- Emekli aylığı ve benzeri kalemler için gerekli bildirimin yapılmaması
İcra dosyalarında birkaç günlük gecikme sonucu tamamen değiştirebilir. Hesabınıza bloke konulduğunu öğrendiğinizde, dosyayı inceletmeden ödeme veya taahhüt yoluna gitmemeniz uygun olur.